Dòng thời gian lịch sử thế giới

Dòng thời gian

55 sự kiện

Thế kỷ XV TCN

  1. Khoảng thế kỷ XV TCN – Khoảng thế kỷ I★★★★★

    Văn hóa Nok ở Tây Phi

    Văn hóa Nok phát triển ở miền trung Nigeria ngày nay, nổi tiếng với các tượng đất nung và là một trong những nền văn hóa luyện sắt sớm nhất ở châu Phi hạ Sahara.

    Văn hóaCông nghệ· Nigeria

Thế kỷ X TCN

  1. Khoảng thiên niên kỷ 1 TCN★★★★★

    Cuộc bành trướng của các dân tộc Bantu

    Các dân tộc nói ngôn ngữ Bantu từ vùng Tây – Trung Phi dần lan rộng xuống phía đông và nam châu lục qua nhiều thiên niên kỷ, mang theo nông nghiệp và kỹ thuật luyện sắt.

    Văn hóaKinh tế· Cameroon, CHDC Congo, Kenya, Tanzania, Nam Phi

Thế kỷ III

  1. Khoảng thế kỷ III – Khoảng thế kỷ XI★★★★★

    Đế quốc Ghana ở Tây Phi

    Đế quốc Ghana (Wagadu) của người Soninke hưng thịnh ở vùng nay là Mauritanie và Mali nhờ kiểm soát thương mại vàng và muối xuyên Sahara.

    Triều đạiKinh tế· Mauritanie, Mali

Thế kỷ IV

  1. Khoảng thập niên 330★★★★★

    Vua Ezana của Aksum cải sang Kitô giáo

    Vua Ezana của vương quốc Aksum (Ethiopia và Eritrea ngày nay) theo Kitô giáo dưới ảnh hưởng của Frumentius, biến Aksum thành một trong những nhà nước Kitô giáo đầu tiên.

    Tôn giáoChính trị· Ethiopia, Eritrea
  2. Khoảng thập niên 350★★★★★

    Vương quốc Kush với kinh đô Meroë suy tàn

    Vương quốc Kush ở vùng Nubia, với kinh đô Meroë nổi tiếng về luyện sắt và các kim tự tháp, suy tàn vào khoảng giữa thế kỷ 4, trong bối cảnh Aksum mở các chiến dịch vào khu vực.

    Triều đạiChính trị· Sudan

Thế kỷ XI

  1. Khoảng thế kỷ XI – Khoảng thập niên 1450★★★★★

    Thời kỳ hưng thịnh của Đại Zimbabwe

    Đại Zimbabwe, thành phố với các công trình tường đá không dùng vữa, là trung tâm của một nhà nước giàu mạnh nhờ chăn nuôi và buôn bán vàng với bờ biển Swahili.

    Văn hóaKinh tế· Zimbabwe

Thế kỷ XII

  1. Khoảng thập niên 1200★★★★★

    Các nhà thờ đục trong đá ở Lalibela

    Dưới triều vua Gebre Meskel Lalibela của nhà Zagwe, mười một nhà thờ nguyên khối được đục vào đá núi ở Ethiopia, nay là Di sản Thế giới.

    Tôn giáoNghệ thuật· Ethiopia

Thế kỷ XIII

  1. Khoảng 1235★★★★★

    Sundiata Keita lập Đế quốc Mali

    Sau khi đánh bại vua Sumanguru của người Sosso ở trận Kirina, Sundiata Keita lập nên Đế quốc Mali, về sau trở thành một trong những đế quốc lớn nhất Tây Phi.

    Triều đạiChiến tranh· Mali, Guinée

Thế kỷ XIV

  1. 1324★★★★★

    Mansa Musa hành hương đến Mecca

    Vua Mansa Musa của Đế quốc Mali hành hương đến Mecca với đoàn tùy tùng đông đảo, mang theo lượng vàng lớn đến mức làm giá vàng ở Cairo sụt giảm, khiến Mali nổi danh khắp thế giới Hồi giáo và châu Âu.

    Tôn giáoKinh tế· Mali, Ai Cập, Ả Rập Xê Út
  2. 1325 – 1354★★★★★

    Những chuyến du hành của Ibn Battuta

    Học giả Maroc Ibn Battuta du hành khắp thế giới Hồi giáo và xa hơn nữa, từ Tây Phi đến Trung Hoa, trong gần ba thập kỷ.

    Thám hiểm· Maroc

Thế kỷ XV

  1. 1405 – 1433★★★★★

    Các chuyến hải trình của Trịnh Hòa

    Đô đốc Trịnh Hòa chỉ huy bảy chuyến viễn dương của hạm đội nhà Minh tới Đông Nam Á, Ấn Độ Dương, Ả Rập và Đông Phi.

    Thám hiểm· Trung Quốc
  2. 1468★★★★★

    Sonni Ali chiếm Timbuktu, Songhai trỗi dậy

    Vua Sonni Ali chiếm thành Timbuktu, mở đầu thời kỳ Đế quốc Songhai thay thế Mali trở thành cường quốc lớn nhất Tây Phi.

    Chiến tranhTriều đại· Mali, Niger
  3. 1482★★★★★

    Bồ Đào Nha xây pháo đài Elmina

    Người Bồ Đào Nha xây pháo đài São Jorge da Mina trên bờ biển Vàng (Ghana ngày nay), cơ sở châu Âu đầu tiên ở vùng hạ Sahara, về sau trở thành một trung tâm buôn bán nô lệ.

    Kinh tếThám hiểm· Ghana, Bồ Đào Nha
  4. 1488★★★★★

    Bartolomeu Dias vòng qua mũi Hảo Vọng

    Nhà hàng hải Bồ Đào Nha Bartolomeu Dias trở thành người châu Âu đầu tiên đi vòng qua cực nam châu Phi, chứng minh có thể đến Ấn Độ Dương bằng đường biển.

    Thám hiểm· Nam Phi, Bồ Đào Nha
  5. 1491★★★★★

    Vua Kongo chịu phép rửa tội

    Vua Nzinga a Nkuwu của Vương quốc Kongo chịu phép rửa tội với tên João I, mở đầu quan hệ lâu dài giữa Kongo với Bồ Đào Nha và Giáo hội Công giáo.

    Tôn giáoChính trị· Angola, CHDC Congo, Bồ Đào Nha
  6. 8/7/1497 – 20/5/1498★★★★★

    Vasco da Gama mở đường biển từ châu Âu sang Ấn Độ

    Hạm đội của Vasco da Gama rời Lisboa, vòng qua mũi Hảo Vọng, dọc bờ biển Đông Phi rồi đến Calicut, mở tuyến đường biển trực tiếp giữa châu Âu và châu Á.

    Thám hiểmKinh tế· Bồ Đào Nha, Nam Phi, Mozambique, Kenya, Ấn Độ
  7. Khoảng thế kỷ XV – Khoảng thập niên 1860★★★★★

    Buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương

    Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, ước tính khoảng 12,5 triệu người châu Phi bị bắt làm nô lệ và chở sang châu Mỹ, gây hậu quả sâu sắc cho cả châu Phi lẫn châu Mỹ.

    Kinh tế· Ghana, Nigeria, Bénin, Senegal, Angola, Brazil, Hoa Kỳ, Bồ Đào Nha, Vương quốc Anh

Thế kỷ XIX

  1. 1804★★★★★

    Usman dan Fodio lập Vương quốc Hồi giáo Sokoto

    Học giả Hồi giáo Usman dan Fodio phát động thánh chiến chống các tiểu quốc Hausa, lập nên Vương quốc Hồi giáo Sokoto, một trong những nhà nước lớn nhất châu Phi thế kỷ 19.

    Tôn giáoChiến tranhTriều đại· Nigeria, Niger
  2. 1816★★★★★

    Shaka trở thành vua người Zulu

    Shaka lên làm vua người Zulu, cải tổ quân đội và biến vương quốc Zulu thành cường quốc lớn nhất miền nam châu Phi, gắn với thời kỳ biến động Mfecane.

    Triều đạiChiến tranh· Nam Phi
  3. Tháng 9/1828★★★★★

    Vua Shaka bị ám sát

    Vua Shaka của người Zulu bị các người anh em cùng cha khác mẹ là Dingane và Mhlangana ám sát; Dingane kế vị ngai vàng.

    MấtChính trị· Nam Phi
  4. 16/12/1838★★★★★

    Trận sông Blood

    Trong cuộc Đại di cư (Great Trek), một nhóm người Voortrekker đánh bại quân Zulu của vua Dingane bên sông Ncome ở Natal.

    Chiến tranh· Nam Phi
  5. 26/7/1847★★★★★

    Liberia tuyên bố độc lập

    Liberia, nơi định cư của những người da đen tự do và nô lệ được giải phóng từ Mỹ, tuyên bố độc lập, trở thành nước cộng hòa lâu đời nhất châu Phi.

    Chính trị· Liberia
  6. 22/1/1879★★★★★

    Trận Isandlwana

    Trong Chiến tranh Anh – Zulu, quân Zulu đánh bại một đạo quân Anh ở Isandlwana, một trong những thất bại nặng nề nhất của quân đội Anh trước một lực lượng bản địa.

    Chiến tranh· Nam Phi, Vương quốc Anh
  7. 16/12/1880 – 23/3/1881★★★★★

    Chiến tranh Boer lần thứ nhất

    Người Boer ở Transvaal nổi dậy chống sự sáp nhập của Anh và giành lại quyền tự trị sau chiến thắng ở trận Majuba Hill.

    Chiến tranh· Nam Phi, Vương quốc Anh
  8. 15/11/1884 – 26/2/1885★★★★★

    Hội nghị Berlin về châu Phi

    Các cường quốc châu Âu họp tại Berlin để đặt ra quy tắc chiếm hữu thuộc địa ở châu Phi, thúc đẩy cuộc "tranh giành châu Phi" mà không có đại diện người châu Phi tham dự.

    Chính trịHiệp ước· Đức, Vương quốc Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, Bỉ
  9. 1885 – 1908★★★★★

    Nhà nước Tự do Congo của vua Leopold II

    Vua Bỉ Leopold II cai trị Congo như lãnh địa riêng; chế độ lao động cưỡng bức để khai thác cao su gây ra cái chết của rất nhiều người, cho đến khi Bỉ tiếp quản vùng đất năm 1908.

    Chính trịKinh tế· CHDC Congo, Bỉ
  10. 1/3/1896★★★★★

    Trận Adwa

    Quân Ethiopia của hoàng đế Menelik II đánh bại quân xâm lược Ý ở Adwa, bảo vệ nền độc lập của Ethiopia trong thời kỳ châu Âu xâu xé châu Phi.

    Chiến tranh· Ethiopia, Ý
  11. 11/10/1899 – 31/5/1902★★★★★

    Chiến tranh Boer lần thứ hai

    Đế quốc Anh chiến đấu với hai nước cộng hòa Boer là Transvaal và Orange Free State; chiến tranh kết thúc bằng Hòa ước Vereeniging, và hàng chục nghìn thường dân chết trong các trại tập trung.

    Chiến tranh· Nam Phi, Vương quốc Anh

Thế kỷ XX

  1. 1904 – 1908★★★★★

    Cuộc diệt chủng người Herero và Nama

    Ở thuộc địa Tây Nam Phi thuộc Đức (Namibia ngày nay), quân đội Đức đàn áp các cuộc nổi dậy, gây ra cái chết của phần lớn người Herero và khoảng một nửa người Nama.

    Chiến tranh· Namibia, Đức
  2. 31/5/1910★★★★★

    Liên hiệp Nam Phi được thành lập

    Bốn thuộc địa Cape, Natal, Transvaal và Orange River hợp nhất thành Liên hiệp Nam Phi, một lãnh thổ tự trị trong Đế quốc Anh.

    Chính trị· Nam Phi
  3. 8/1/1912★★★★★

    Thành lập Đại hội Dân tộc Phi (ANC)

    Đại hội Dân tộc Bản địa Nam Phi, tiền thân của ANC, được thành lập ở Bloemfontein nhằm bảo vệ quyền lợi của người Phi da đen.

    Chính trị· Nam Phi
  4. 18/7/1918★★★★★

    Nelson Mandela chào đời

    Nelson Mandela, nhà hoạt động chống chế độ apartheid và tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi, sinh ra tại làng Mvezo.

    Sinh· Nam Phi
  5. 2/11/1930★★★★★

    Haile Selassie đăng quang hoàng đế Ethiopia

    Ras Tafari Makonnen đăng quang hoàng đế Ethiopia với tôn hiệu Haile Selassie I, trị vì đến năm 1974 và trở thành biểu tượng của nền độc lập châu Phi.

    Triều đạiChính trị· Ethiopia
  6. 6/3/1957★★★★★

    Ghana giành độc lập

    Bờ biển Vàng thuộc Anh trở thành nước Ghana độc lập dưới sự lãnh đạo của Kwame Nkrumah, quốc gia châu Phi hạ Sahara đầu tiên thoát khỏi ách thuộc địa sau Thế chiến II.

    Chính trị· Ghana, Vương quốc Anh
  7. 1960★★★★★

    "Năm châu Phi": 17 nước giành độc lập

    Trong năm 1960, mười bảy quốc gia châu Phi, phần lớn là thuộc địa cũ của Pháp, cùng với Nigeria, Somalia và Congo, giành độc lập.

    Chính trị· Nigeria, CHDC Congo, Senegal, Mali, Bờ Biển Ngà, Cameroon, Madagascar, Somalia, Niger, Tchad
  8. 21/3/1960★★★★★

    Thảm sát Sharpeville

    Cảnh sát Nam Phi nổ súng vào đám đông biểu tình phản đối luật thẻ thông hành ở Sharpeville, làm 69 người thiệt mạng; sau đó ANC và PAC bị cấm hoạt động.

    Chính trị· Nam Phi
  9. 30/6/1960 – 1965★★★★★

    Khủng hoảng Congo

    Ngay sau khi Congo độc lập khỏi Bỉ, đất nước rơi vào thời kỳ ly khai, can thiệp nước ngoài và nội chiến, kết thúc khi Mobutu Sese Seko đảo chính nắm quyền năm 1965.

    Chiến tranhChính trị· CHDC Congo, Bỉ
  10. 17/1/1961★★★★★

    Patrice Lumumba bị hành quyết

    Patrice Lumumba, thủ tướng đầu tiên của Congo độc lập, bị lật đổ, bắt giữ và hành quyết ở Katanga, với sự dính líu của chính quyền ly khai Katanga và các quan chức Bỉ.

    MấtChính trị· CHDC Congo, Bỉ
  11. 25/5/1963★★★★★

    Thành lập Tổ chức Thống nhất châu Phi (OAU)

    Lãnh đạo 32 quốc gia châu Phi độc lập thành lập Tổ chức Thống nhất châu Phi tại Addis Ababa nhằm thúc đẩy đoàn kết và chấm dứt chủ nghĩa thực dân trên lục địa.

    Chính trịHiệp ước· Ethiopia
  12. 12/12/1963★★★★★

    Kenya giành độc lập

    Kenya độc lập khỏi Anh sau cuộc khởi nghĩa Mau Mau, với Jomo Kenyatta là thủ tướng và sau đó là tổng thống đầu tiên.

    Chính trị· Kenya, Vương quốc Anh
  13. 6/7/1967 – 15/1/1970★★★★★

    Nội chiến Nigeria (Chiến tranh Biafra)

    Chiến tranh nổ ra sau khi vùng đông nam Nigeria tuyên bố ly khai thành nước Cộng hòa Biafra; xung đột và nạn đói do phong tỏa làm khoảng một đến hai triệu người chết.

    Chiến tranh· Nigeria
  14. 3/12/1967★★★★★

    Ca ghép tim người đầu tiên

    Bác sĩ Christiaan Barnard thực hiện ca ghép tim người sang người đầu tiên tại Bệnh viện Groote Schuur ở Cape Town.

    Khoa học· Nam Phi
  15. 25/6/1975 – 11/11/1975★★★★★

    Mozambique và Angola độc lập khỏi Bồ Đào Nha

    Sau Cách mạng Hoa Cẩm chướng ở Bồ Đào Nha, Mozambique và Angola giành độc lập, chấm dứt hơn bốn thế kỷ hiện diện của Bồ Đào Nha; cả hai nước sau đó rơi vào nội chiến kéo dài.

    Chính trị· Mozambique, Angola, Bồ Đào Nha
  16. 16/6/1976★★★★★

    Cuộc nổi dậy Soweto

    Học sinh da đen ở Soweto biểu tình phản đối việc bắt buộc dạy bằng tiếng Afrikaans; cảnh sát nổ súng, và các cuộc đàn áp sau đó làm hàng trăm người chết.

    Chính trịCách mạng· Nam Phi
  17. 18/4/1980★★★★★

    Zimbabwe độc lập

    Sau chiến tranh du kích và Hiệp định Lancaster House, Rhodesia trở thành nước Zimbabwe độc lập được quốc tế công nhận, với Robert Mugabe làm thủ tướng.

    Chính trị· Zimbabwe, Vương quốc Anh
  18. 1983 – 1985★★★★★

    Nạn đói ở Ethiopia 1983–1985

    Hạn hán cùng nội chiến và chính sách của chính quyền gây ra nạn đói lớn ở Ethiopia, làm khoảng hàng trăm nghìn đến một triệu người chết và dẫn đến chiến dịch cứu trợ quốc tế Live Aid.

    Thảm họa· Ethiopia
  19. 11/2/1990★★★★★

    Nelson Mandela được trả tự do

    Sau 27 năm bị giam cầm, Nelson Mandela được thả khỏi nhà tù Victor Verster, mở đường cho các cuộc đàm phán chấm dứt chế độ apartheid.

    Chính trị· Nam Phi
  20. 7/4/1994 – 15/7/1994★★★★★

    Diệt chủng Rwanda

    Trong khoảng 100 ngày, các lực lượng cực đoan người Hutu sát hại hàng trăm nghìn người Tutsi, cùng nhiều người Hutu ôn hòa và người Twa, cho đến khi Mặt trận Yêu nước Rwanda kiểm soát đất nước.

    Chiến tranh· Rwanda
  21. 27/4/1994★★★★★

    Cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên ở Nam Phi

    Nam Phi tổ chức cuộc tổng tuyển cử đầu tiên với quyền bầu cử phổ thông cho mọi chủng tộc; ANC giành thắng lợi và Nelson Mandela trở thành tổng thống, chấm dứt chế độ apartheid.

    Chính trị· Nam Phi
Dòng thời gian · Dòng thời gian lịch sử thế giới