Dòng thời gian lịch sử thế giới

Dòng thời gian

1026 sự kiện

Thế kỷ CDLXXXI TCN

  1. Khoảng thiên niên kỷ 49 TCN★★★★★

    Con người đặt chân đến Úc

    Tổ tiên của các dân tộc Thổ dân Úc vượt biển từ Đông Nam Á đến lục địa Sahul ít nhất khoảng 50.000 năm trước, tạo nên một trong những nền văn hóa liên tục lâu đời nhất thế giới.

    Thám hiểmVăn hóa· Úc

Thế kỷ CL TCN

  1. Khoảng thiên niên kỷ 15 TCN★★★★★

    Tranh hang động Lascaux

    Người thời đồ đá cũ vẽ hàng trăm hình động vật trên vách hang Lascaux ở miền tây nam nước Pháp, một trong những di sản nghệ thuật tiền sử nổi tiếng nhất.

    Nghệ thuậtVăn hóa· Pháp

Thế kỷ XXXV TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXXV TCN★★★★★

    Phát minh ra bánh xe

    Những bằng chứng sớm nhất về bánh xe dùng cho xe kéo xuất hiện vào khoảng giữa thiên niên kỷ 4 TCN ở Lưỡng Hà, Bắc Kavkaz và Trung Âu.

    Công nghệ

Thế kỷ XXXII TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXXII TCN★★★★★

    Chữ hình nêm ra đời ở Sumer

    Người Sumer ở Lưỡng Hà phát triển chữ hình nêm, một trong những hệ chữ viết sớm nhất của nhân loại, ban đầu dùng để ghi chép kinh tế.

    Văn hóaCông nghệ· Iraq

Thế kỷ XXXI TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXXI TCN★★★★★

    Narmer thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập

    Theo truyền thống, vua Narmer thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập, mở đầu thời kỳ các vương triều của Ai Cập cổ đại.

    Chính trịTriều đại· Ai Cập

Thế kỷ XXX TCN

  1. Khoảng thiên niên kỷ 3 TCN★★★★★

    Cuộc bành trướng của các dân tộc Nam Đảo

    Khoảng 3000 TCN, các cư dân nói ngôn ngữ Nam Đảo bắt đầu di cư từ Đài Loan xuống Philippines và Indonesia, rồi dần lan ra khắp Thái Bình Dương và tới tận Madagascar.

    Thám hiểmVăn hóa· Đài Loan, Philippines, Indonesia

Thế kỷ XXIX TCN

  1. Khoảng 2879 TCN★★★★★

    Truyền thuyết lập nước Văn Lang của các Vua Hùng

    Theo truyền thống sử học Việt Nam, Kinh Dương Vương lập nhà Hồng Bàng năm 2879 TCN; các Vua Hùng trị vì nước Văn Lang. Niên đại này mang tính truyền thuyết.

    Triều đạiChính trị· Việt Nam

Thế kỷ XXVI TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXVI TCN – Khoảng thế kỷ XIX TCN★★★★★

    Thời kỳ cực thịnh của văn minh lưu vực sông Ấn

    Các đô thị quy hoạch như Mohenjo-daro và Harappa phát triển rực rỡ dọc sông Ấn, với hệ thống thoát nước, cân đo chuẩn hóa và chữ viết chưa được giải mã.

    Văn hóaKinh tế· Pakistan, Ấn Độ
  2. Khoảng 2560 TCN★★★★★

    Hoàn thành Đại kim tự tháp Giza

    Kim tự tháp của pharaoh Khufu được hoàn thành, là công trình cao nhất do con người xây dựng trong gần 4.000 năm.

    Văn hóaCông nghệ· Ai Cập

Thế kỷ XXIV TCN

  1. Khoảng 2334 TCN★★★★★

    Sargon thành lập Đế quốc Akkad

    Sargon xứ Akkad chinh phục các thành bang Sumer, lập nên đế quốc đa dân tộc đầu tiên được biết đến ở Lưỡng Hà.

    Chính trịChiến tranh· Iraq

Thế kỷ XIX TCN

  1. Khoảng thế kỷ XIX TCN★★★★★

    Văn minh cung điện Minos phát triển ở Crete

    Các cung điện lớn như Knossos được xây dựng trên đảo Crete, đánh dấu thời kỳ hưng thịnh của nền văn minh Minos thời đại đồ đồng.

    Văn hóa· Hy Lạp

Thế kỷ XVIII TCN

  1. Khoảng 1754 TCN★★★★★

    Bộ luật Hammurabi

    Vua Hammurabi của Babylon ban hành một trong những bộ luật thành văn cổ và đầy đủ nhất còn được biết đến.

    Chính trị· Iraq

Thế kỷ XVI TCN

  1. Khoảng thế kỷ XVI TCN – Khoảng thế kỷ V TCN★★★★★

    Văn hóa Lapita lan khắp Tây Thái Bình Dương

    Những người mang văn hóa Lapita, nổi tiếng với đồ gốm có hoa văn in, đã định cư từ quần đảo Bismarck đến Fiji, Tonga và Samoa, đặt nền móng cho các xã hội Polynesia.

    Thám hiểmVăn hóa· Papua New Guinea, Fiji, Tonga, Samoa
  2. Khoảng thế kỷ XVI TCN – Khoảng thế kỷ XI TCN★★★★★

    Văn minh Mycenae hình thành ở Hy Lạp

    Nền văn minh Mycenae, nền văn minh tiên tiến đầu tiên trên lục địa Hy Lạp, phát triển với các thành trì và chữ viết Linear B.

    Văn hóa· Hy Lạp
  3. Khoảng thế kỷ XVI TCN – Khoảng thế kỷ XI TCN★★★★★

    Nhà Thương cai trị lưu vực Hoàng Hà

    Nhà Thương là triều đại Trung Hoa sớm nhất được khảo cổ học xác nhận, để lại chữ giáp cốt và đồ đồng tinh xảo.

    Triều đạiVăn hóa· Trung Quốc
  4. Khoảng 1550 TCN★★★★★

    Khởi đầu thời kỳ Tân Vương quốc Ai Cập

    Ahmose I đánh đuổi người Hyksos và tái thống nhất Ai Cập, mở ra thời kỳ Tân Vương quốc, đỉnh cao quyền lực của Ai Cập cổ đại.

    Triều đạiChính trị· Ai Cập

Thế kỷ XV TCN

  1. Khoảng thế kỷ XV TCN – Khoảng thế kỷ XII TCN★★★★★

    Kinh Rigveda được soạn thành

    Các bài thánh ca của Rigveda, văn bản cổ nhất của Ấn Độ giáo, được sáng tác bằng tiếng Phạn Vệ Đà và truyền khẩu qua nhiều thế hệ.

    Tôn giáoVăn hóa· Ấn Độ, Pakistan
  2. Khoảng thế kỷ XV TCN – Khoảng thế kỷ I★★★★★

    Văn hóa Nok ở Tây Phi

    Văn hóa Nok phát triển ở miền trung Nigeria ngày nay, nổi tiếng với các tượng đất nung và là một trong những nền văn hóa luyện sắt sớm nhất ở châu Phi hạ Sahara.

    Văn hóaCông nghệ· Nigeria

Thế kỷ XIV TCN

  1. Khoảng thập niên 1340 TCN★★★★★

    Cải cách tôn giáo của Akhenaten

    Pharaoh Akhenaten đề cao việc thờ thần Aten và dời kinh đô đến Amarna, một biến động tôn giáo hiếm thấy trong lịch sử Ai Cập.

    Tôn giáoChính trị· Ai Cập

Thế kỷ XIII TCN

  1. Khoảng 1279 TCN – Khoảng 1213 TCN★★★★★

    Ramesses II lên ngôi pharaoh

    Ramesses II bắt đầu triều đại kéo dài khoảng 66 năm, được xem là một trong những pharaoh quyền lực và nổi tiếng nhất của Ai Cập.

    Triều đạiChính trị· Ai Cập
  2. Khoảng 1274 TCN★★★★★

    Trận Kadesh

    Quân Ai Cập của Ramesses II giao chiến với quân Hittite gần Kadesh ở Syria, một trong những trận chiến xe ngựa lớn nhất thời cổ đại.

    Chiến tranh· Syria
  3. Khoảng 1259 TCN★★★★★

    Hiệp ước hòa bình Ai Cập – Hittite

    Ramesses II và vua Hittite Hattusili III ký kết một trong những hiệp ước hòa bình sớm nhất còn lưu giữ được văn bản.

    Hiệp ướcChính trị· Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ XII TCN

  1. Khoảng thế kỷ XII TCN★★★★★

    Sụp đổ cuối thời đại Đồ đồng

    Nhiều nhà nước ở Đông Địa Trung Hải, trong đó có Đế quốc Hittite, sụp đổ hoặc suy yếu nghiêm trọng trong một giai đoạn biến động kéo dài.

    Chính trịChiến tranh· Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Ai Cập, Hy Lạp
  2. Khoảng thế kỷ XII TCN – Khoảng thế kỷ IV TCN★★★★★

    Nền văn minh Olmec hình thành

    Người Olmec phát triển nền văn minh phức hợp sớm nhất được biết đến ở Trung Mỹ, dọc vùng duyên hải vịnh Mexico, nổi tiếng với những tượng đầu đá khổng lồ.

    Văn hóa· Mexico
  3. Khoảng thế kỷ XII TCN★★★★★

    Chiến tranh thành Troy (theo truyền thống)

    Theo truyền thống Hy Lạp cổ đại, cuộc chiến giữa người Hy Lạp và thành Troy diễn ra vào khoảng thế kỷ 12 TCN; tính lịch sử của nó vẫn còn tranh cãi.

    Chiến tranhVăn hóa· Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ XI TCN

  1. Khoảng thế kỷ XI TCN★★★★★

    Bảng chữ cái Phoenicia

    Người Phoenicia sử dụng bảng chữ cái phụ âm, tổ tiên của các bảng chữ cái Hy Lạp, Latinh, Hebrew và Ả Rập.

    Văn hóaCông nghệ· Liban
  2. Khoảng 1046 TCN★★★★★

    Trận Mục Dã: nhà Chu diệt nhà Thương

    Chu Vũ Vương đánh bại vua Trụ nhà Thương, lập nên nhà Chu – triều đại tồn tại lâu nhất trong lịch sử Trung Hoa.

    Chiến tranhTriều đại· Trung Quốc

Thế kỷ X TCN

  1. Khoảng thiên niên kỷ 1 TCN★★★★★

    Cuộc bành trướng của các dân tộc Bantu

    Các dân tộc nói ngôn ngữ Bantu từ vùng Tây – Trung Phi dần lan rộng xuống phía đông và nam châu lục qua nhiều thiên niên kỷ, mang theo nông nghiệp và kỹ thuật luyện sắt.

    Văn hóaKinh tế· Cameroon, CHDC Congo, Kenya, Tanzania, Nam Phi
  2. Khoảng thế kỷ X TCN – Khoảng thế kỷ I★★★★★

    Văn hóa Đông Sơn

    Nền văn hóa thời đại đồng thau – sắt sớm ở đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ, nổi tiếng với trống đồng.

    Văn hóaCông nghệ· Việt Nam

Thế kỷ IX TCN

  1. Khoảng 814 TCN★★★★★

    Thành lập Carthage

    Theo truyền thống, người Phoenicia từ Tyre lập nên Carthage ở Bắc Phi, về sau trở thành cường quốc thương mại ở Tây Địa Trung Hải.

    Chính trịKinh tế· Tunisia

Thế kỷ VIII TCN

  1. Khoảng 776 TCN★★★★★

    Thế vận hội Olympic cổ đại đầu tiên

    Theo truyền thống, Thế vận hội đầu tiên được tổ chức tại Olympia năm 776 TCN, mốc mà người Hy Lạp sau này dùng để tính niên đại.

    Văn hóa· Hy Lạp
  2. Khoảng thế kỷ VIII TCN★★★★★

    Sử thi Iliad và Odyssey của Homer

    Hai thiên sử thi Iliad và Odyssey, theo truyền thống gắn với Homer, được hình thành vào khoảng thế kỷ 8 TCN và trở thành nền móng của văn học Hy Lạp.

    Văn hóaNghệ thuật· Hy Lạp
  3. Khoảng 722 TCN★★★★★

    Assyria chinh phục Vương quốc Israel

    Đế quốc Tân Assyria chiếm Samaria, chấm dứt Vương quốc Israel phía bắc và lưu đày một phần dân cư.

    Chiến tranh· Israel, Palestine

Thế kỷ VII TCN

  1. 612 TCN★★★★★

    Thành Nineveh thất thủ

    Liên quân Babylon và Media phá hủy Nineveh, kinh đô Assyria, đánh dấu sự sụp đổ của Đế quốc Tân Assyria.

    Chiến tranh· Iraq

Thế kỷ VI TCN

  1. 551 TCN★★★★★

    Khổng Tử ra đời

    Khổng Tử, nhà tư tưởng sáng lập Nho giáo, sinh tại nước Lỗ; học thuyết của ông định hình văn hóa Đông Á suốt hơn hai nghìn năm.

    SinhTôn giáoVăn hóa· Trung Quốc
  2. Khoảng 550 TCN★★★★★

    Cyrus Đại đế lập Đế quốc Achaemenid

    Cyrus II đánh bại vua Media Astyages, đặt nền móng cho Đế quốc Ba Tư Achaemenid, đế quốc lớn nhất thế giới đương thời.

    Chính trịTriều đại· Iran
  3. 539 TCN★★★★★

    Ba Tư chiếm Babylon

    Cyrus Đại đế chiếm Babylon, chấm dứt Đế quốc Tân Babylon; sau đó ông cho phép người Do Thái lưu đày trở về Judah.

    Chiến tranhChính trị· Iraq
  4. 522 TCN★★★★★

    Darius I lên ngôi vua Ba Tư

    Darius I lên ngôi, tổ chức đế quốc thành các satrapy, xây dựng Persepolis và Con đường Hoàng gia.

    Chính trịTriều đại· Iran
  5. Khoảng 509 TCN★★★★★

    Thành lập Cộng hòa La Mã

    Theo truyền thống, người La Mã lật đổ vua Tarquinius Kiêu ngạo và thành lập nền cộng hòa do các chấp chính quan đứng đầu.

    Chính trịCách mạng· Ý

Thế kỷ V TCN

  1. Khoảng thế kỷ V TCN★★★★★

    Đức Phật Thích Ca truyền giáo

    Siddhartha Gautama giác ngộ tại Bodh Gaya và truyền bá giáo lý ở vùng đồng bằng sông Hằng, đặt nền móng cho Phật giáo.

    Tôn giáo· Ấn Độ, Nepal
  2. Khoảng thế kỷ V TCN – Khoảng thế kỷ V★★★★★

    Người Nazca tạo nên các đường vẽ Nazca

    Trên sa mạc miền nam Peru, người Nazca và các nền văn hóa trước đó vạch ra những hình vẽ khổng lồ trên mặt đất, chỉ có thể nhìn trọn vẹn từ trên cao.

    Văn hóaNghệ thuật· Peru
  3. 490 TCN★★★★★

    Trận Marathon

    Quân Athens đánh bại cuộc xâm lược đầu tiên của Ba Tư vào Hy Lạp.

    Chiến tranh· Hy Lạp
  4. 480 TCN★★★★★

    Hải chiến Salamis

    Hạm đội Hy Lạp do Themistocles thúc đẩy đánh bại hải quân Ba Tư, xoay chuyển cuộc xâm lược Hy Lạp lần thứ hai của Xerxes.

    Chiến tranh· Hy Lạp
  5. 480 TCN★★★★★

    Trận Thermopylae

    Một lực lượng nhỏ người Hy Lạp do vua Sparta Leonidas chỉ huy cầm chân đại quân Ba Tư của Xerxes I trước khi bị tiêu diệt.

    Chiến tranh· Hy Lạp
  6. Khoảng 475 TCN – 221 TCN★★★★★

    Thời Chiến Quốc

    Bảy nước lớn tranh hùng trong hơn hai thế kỷ; đây cũng là thời kỳ Bách gia chư tử phát triển rực rỡ.

    Chiến tranhChính trị· Trung Quốc
  7. 447 TCN – 432 TCN★★★★★

    Xây dựng đền Parthenon

    Dưới thời Pericles, người Athens xây đền Parthenon trên đồi Acropolis để thờ nữ thần Athena.

    Nghệ thuậtVăn hóa· Hy Lạp
Dòng thời gian · Dòng thời gian lịch sử thế giới