Shaka lên làm vua người Zulu, cải tổ quân đội và biến vương quốc Zulu thành cường quốc lớn nhất miền nam châu Phi, gắn với thời kỳ biến động Mfecane.
Học giả Hồi giáo Usman dan Fodio phát động thánh chiến chống các tiểu quốc Hausa, lập nên Vương quốc Hồi giáo Sokoto, một trong những nhà nước lớn nhất châu Phi thế kỷ 19.
Vua Shaka của người Zulu bị các người anh em cùng cha khác mẹ là Dingane và Mhlangana ám sát; Dingane kế vị ngai vàng.
Trong cuộc Đại di cư (Great Trek), một nhóm người Voortrekker đánh bại quân Zulu của vua Dingane bên sông Ncome ở Natal.
Liberia, nơi định cư của những người da đen tự do và nô lệ được giải phóng từ Mỹ, tuyên bố độc lập, trở thành nước cộng hòa lâu đời nhất châu Phi.
Trong Chiến tranh Anh – Zulu, quân Zulu đánh bại một đạo quân Anh ở Isandlwana, một trong những thất bại nặng nề nhất của quân đội Anh trước một lực lượng bản địa.
Người Boer ở Transvaal nổi dậy chống sự sáp nhập của Anh và giành lại quyền tự trị sau chiến thắng ở trận Majuba Hill.