6/10/1927★★★★★
Ra mắt phim nói đầu tiên The Jazz Singer
The Jazz Singer, phim truyện dài đầu tiên có lời thoại đồng bộ, ra mắt tại New York và mở ra kỷ nguyên phim nói.
Văn hóaNghệ thuậtCông nghệ· Hoa Kỳ
Dòng thời gian
1026 sự kiệnThế kỷ XX
- 28/9/1928★★★★★
Fleming phát hiện penicillin
Alexander Fleming nhận thấy nấm mốc Penicillium tiêu diệt vi khuẩn, mở đường cho kỷ nguyên kháng sinh.
Khoa học· Vương quốc Anh - 1929★★★★★
Hubble chứng minh vũ trụ đang giãn nở
Edwin Hubble công bố mối quan hệ giữa khoảng cách và vận tốc lùi xa của các thiên hà, bằng chứng cho thấy vũ trụ đang giãn nở.
Khoa học· Hoa Kỳ - 15/1/1929★★★★★
Martin Luther King Jr. chào đời
Martin Luther King Jr., nhà lãnh đạo phong trào dân quyền Mỹ, sinh ra ở Atlanta, Georgia.
Sinh· Hoa Kỳ - 24/10/1929 – 29/10/1929★★★★★
Sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Phố Wall
Thị trường chứng khoán New York sụp đổ trong những ngày cuối tháng 10, mở đầu cuộc Đại suy thoái lan ra toàn thế giới.
Kinh tế· Hoa Kỳ - 3/2/1930★★★★★
Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do Nguyễn Ái Quốc chủ trì tại Hồng Kông thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chính trị· Việt Nam, Hồng Kông - 10/2/1930★★★★★
Khởi nghĩa Yên Bái
Lính Việt trong quân đội thuộc địa do Việt Nam Quốc dân Đảng tổ chức nổi dậy ở Yên Bái; cuộc khởi nghĩa thất bại và Nguyễn Thái Học bị xử tử.
Chiến tranhCách mạng· Việt Nam, Pháp - 18/2/1930★★★★★
Phát hiện Sao Diêm Vương
Clyde Tombaugh phát hiện Sao Diêm Vương tại Đài thiên văn Lowell; năm 2006 nó được xếp lại thành hành tinh lùn.
Khoa học· Hoa Kỳ - 12/3/1930 – 6/4/1930★★★★★
Cuộc tuần hành muối của Gandhi
Gandhi dẫn đầu cuộc tuần hành bất bạo động đến Dandi để tự làm muối, phản đối thuế muối của Anh và khởi đầu phong trào bất tuân dân sự.
Chính trịCách mạng· Ấn Độ - 13/7/1930 – 30/7/1930★★★★★
Giải vô địch bóng đá thế giới đầu tiên
World Cup đầu tiên diễn ra tại Uruguay; đội chủ nhà giành chức vô địch sau khi thắng Argentina 4–2 trong trận chung kết.
Văn hóa· Uruguay - 2/11/1930★★★★★
Haile Selassie đăng quang hoàng đế Ethiopia
Ras Tafari Makonnen đăng quang hoàng đế Ethiopia với tôn hiệu Haile Selassie I, trị vì đến năm 1974 và trở thành biểu tượng của nền độc lập châu Phi.
Triều đạiChính trị· Ethiopia - 18/9/1931★★★★★
Sự biến Phụng Thiên (Mukden)
Quân Quan Đông Nhật Bản dàn dựng vụ nổ đường sắt gần Phụng Thiên làm cớ chiếm Mãn Châu.
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản - 24/6/1932★★★★★
Cách mạng Xiêm năm 1932
Đảng Nhân dân (Khana Ratsadon) đảo chính không đổ máu, chuyển Xiêm từ quân chủ chuyên chế sang quân chủ lập hiến.
Cách mạngChính trị· Thái Lan - 23/9/1932★★★★★
Thành lập Vương quốc Ả Rập Xê Út
Ibn Saud hợp nhất các vùng Hejaz và Nejd thành Vương quốc Ả Rập Xê Út.
Chính trị· Ả Rập Xê Út - 30/1/1933★★★★★
Hitler được bổ nhiệm làm Thủ tướng Đức
Tổng thống Paul von Hindenburg bổ nhiệm Adolf Hitler làm Thủ tướng; Đảng Quốc xã nhanh chóng xóa bỏ nền dân chủ Weimar và thiết lập chế độ độc tài.
Chính trị· Đức - 4/3/1933★★★★★
Franklin D. Roosevelt nhậm chức và khởi xướng Chính sách Kinh tế Mới
Franklin D. Roosevelt nhậm chức tổng thống và triển khai Chính sách Kinh tế Mới (New Deal) nhằm đối phó với cuộc Đại suy thoái.
Chính trịKinh tế· Hoa Kỳ - 1934 – 1935★★★★★
Vạn lý Trường chinh
Hồng quân Trung Quốc rút lui hàng nghìn kilômét trước quân Quốc dân Đảng; trong cuộc hành quân, Mao Trạch Đông nổi lên làm lãnh đạo.
Chiến tranhChính trị· Trung Quốc - 17/7/1936 – 1/4/1939★★★★★
Nội chiến Tây Ban Nha
Phe Quốc gia do Francisco Franco lãnh đạo chiến đấu chống phe Cộng hòa; thắng lợi của Franco dẫn tới chế độ độc tài kéo dài đến năm 1975.
Chiến tranh· Tây Ban Nha - 1937★★★★★
Picasso vẽ bức Guernica
Pablo Picasso hoàn thành bức Guernica, phản ứng trước vụ ném bom thị trấn Guernica trong Nội chiến Tây Ban Nha, trở thành biểu tượng phản chiến.
Nghệ thuật· Pháp, Tây Ban Nha - 26/4/1937★★★★★
Vụ ném bom Guernica
Không quân Đức và Ý ủng hộ phe Quốc gia ném bom thị trấn Guernica xứ Basque; sự kiện được Picasso khắc họa trong bức tranh nổi tiếng cùng tên.
Chiến tranhThảm họa· Tây Ban Nha, Đức, Ý - 7/7/1937★★★★★
Sự biến Lư Câu Kiều
Xung đột giữa quân Nhật và quân Trung Hoa gần Bắc Kinh mở đầu cuộc Chiến tranh Trung – Nhật toàn diện (1937–1945).
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản - 13/12/1937 – 1938★★★★★
Thảm sát Nam Kinh
Sau khi chiếm Nam Kinh, quân đội Nhật Bản sát hại hàng loạt tù binh và thường dân Trung Hoa trong nhiều tuần.
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản - 30/9/1938★★★★★
Hiệp định München
Anh, Pháp, Ý và Đức đồng ý để Đức sáp nhập vùng Sudetenland của Tiệp Khắc, đỉnh điểm của chính sách nhân nhượng đối với Hitler.
Hiệp ướcChính trị· Đức, Vương quốc Anh, Pháp, Ý, Séc - 9/11/1938 – 10/11/1938★★★★★
Đêm thủy tinh vỡ (Kristallnacht)
Cuộc tấn công bạo lực có tổ chức nhằm vào người Do Thái trên khắp nước Đức và Áo; hàng nghìn cửa hàng, nhà thờ Do Thái bị phá hủy và khoảng 30.000 người bị bắt.
Chính trịTôn giáo· Đức, Áo - Tháng 12/1938★★★★★
Phát hiện phản ứng phân hạch hạt nhân
Otto Hahn và Fritz Strassmann phát hiện sự phân hạch hạt nhân urani; Lise Meitner và Otto Frisch giải thích hiện tượng này ngay sau đó.
Khoa học· Đức - Tháng 5/1939 – Tháng 9/1939★★★★★
Trận Khalkhin Gol
Quân Liên Xô và Mông Cổ do Zhukov chỉ huy đánh bại quân Nhật ở biên giới Mông Cổ – Mãn Châu.
Chiến tranh· Mông Cổ, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc - 23/8/1939★★★★★
Hiệp ước Molotov – Ribbentrop
Đức Quốc xã và Liên Xô ký hiệp ước không xâm phạm lẫn nhau, kèm nghị định thư bí mật phân chia Đông Âu thành các vùng ảnh hưởng.
Hiệp ước· Đức, Nga, Ba Lan, Estonia, Latvia, Litva, Phần Lan - 1/9/1939 – 2/9/1945★★★★★
Chiến tranh thế giới thứ hai
Đức xâm lược Ba Lan, mở đầu cuộc chiến tàn khốc nhất lịch sử loài người, kết thúc khi Nhật Bản ký văn kiện đầu hàng ngày 2/9/1945.
Chiến tranh· Đức, Ba Lan, Vương quốc Anh, Pháp, Nga, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc - 1940★★★★★
Phan Bội Châu qua đời
Nhà yêu nước Phan Bội Châu qua đời ở Huế sau nhiều năm bị Pháp quản thúc.
Mất· Việt Nam - 23/3/1940★★★★★
Nghị quyết Lahore
Liên đoàn Hồi giáo toàn Ấn thông qua nghị quyết đòi thành lập các nhà nước độc lập cho các vùng đa số Hồi giáo, tiền đề cho sự ra đời của Pakistan.
Chính trị· Pakistan, Ấn Độ - 10/7/1940 – 31/10/1940★★★★★
Trận chiến nước Anh
Không quân Hoàng gia Anh đẩy lùi chiến dịch không kích quy mô lớn của Không quân Đức, buộc Hitler phải hoãn kế hoạch xâm lược Anh.
Chiến tranh· Vương quốc Anh, Đức - 22/9/1940 – 26/9/1940★★★★★
Nhật Bản tiến vào Đông Dương
Quân Nhật tấn công Lạng Sơn và đổ bộ Hải Phòng, buộc chính quyền Pháp chấp nhận cho Nhật đóng quân ở Bắc Kỳ.
Chiến tranh· Việt Nam, Nhật Bản, Pháp - 1941 – 1945★★★★★
Cuộc diệt chủng Holocaust
Đức Quốc xã và những kẻ cộng tác tiến hành diệt chủng có hệ thống khoảng sáu triệu người Do Thái châu Âu, cùng với hàng triệu nạn nhân khác.
Chiến tranhMất· Đức, Ba Lan, Áo, Ukraina, Belarus, Litva, Latvia, Hungary, Séc, Hà Lan, Pháp - 19/5/1941★★★★★
Thành lập Mặt trận Việt Minh
Hội nghị Trung ương 8 do Hồ Chí Minh chủ trì ở Pác Bó lập Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh).
Chính trịCách mạng· Việt Nam - 22/6/1941★★★★★
Chiến dịch Barbarossa: Đức tấn công Liên Xô
Đức Quốc xã cùng các đồng minh mở cuộc xâm lược quy mô lớn vào Liên Xô, mở ra Mặt trận phía Đông, chiến trường lớn nhất của Chiến tranh thế giới thứ hai.
Chiến tranh· Đức, Nga, Ukraina, Belarus, Litva, Latvia, Estonia - 8/9/1941 – 27/1/1944★★★★★
Cuộc vây hãm Leningrad
Quân Đức và Phần Lan bao vây Leningrad gần 900 ngày; khoảng một triệu dân thường thiệt mạng, phần lớn vì đói rét.
Chiến tranhThảm họa· Nga, Đức, Phần Lan - 7/12/1941★★★★★
Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng
Hải quân Nhật Bản bất ngờ tấn công căn cứ hải quân Mỹ ở Trân Châu Cảng, Hawaii, khiến Hoa Kỳ tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai.
Chiến tranh· Hoa Kỳ, Nhật Bản - 20/1/1942★★★★★
Hội nghị Wannsee
Các quan chức cấp cao của Đức Quốc xã họp tại Wannsee, ngoại ô Berlin, để phối hợp thực hiện "Giải pháp cuối cùng" nhằm tiêu diệt người Do Thái châu Âu.
Chính trị· Đức - 15/2/1942★★★★★
Singapore thất thủ
Quân Anh ở Singapore đầu hàng Nhật Bản, thất bại quân sự lớn nhất trong lịch sử nước Anh, mở đầu thời kỳ Nhật chiếm đóng Malaya.
Chiến tranh· Singapore, Vương quốc Anh, Nhật Bản - 8/8/1942★★★★★
Phong trào "Rời khỏi Ấn Độ"
Đảng Quốc đại phát động phong trào đòi Anh chấm dứt ngay sự cai trị ở Ấn Độ; Gandhi và các lãnh đạo bị bắt giam.
Chính trịCách mạng· Ấn Độ - 23/8/1942 – 2/2/1943★★★★★
Trận Stalingrad
Hồng quân bao vây và buộc Tập đoàn quân số 6 của Đức đầu hàng, tạo nên bước ngoặt quyết định trên Mặt trận phía Đông.
Chiến tranh· Nga, Đức - 1943★★★★★
Nạn đói Bengal năm 1943
Nạn đói trong Thế chiến II ở Bengal thuộc Anh khiến khoảng 2 đến 3 triệu người chết.
Thảm họa· Ấn Độ, Bangladesh - 5/7/1943 – 23/8/1943★★★★★
Trận Kursk
Cuộc tấn công cuối cùng của Đức trên Mặt trận phía Đông thất bại trước hệ thống phòng thủ của Liên Xô; đây là một trong những trận đánh xe tăng lớn nhất lịch sử.
Chiến tranh· Nga, Đức - 1944 – 1945★★★★★
Nạn đói năm Ất Dậu
Nạn đói ở Bắc Kỳ và Bắc Trung Kỳ dưới thời Pháp – Nhật làm chết khoảng từ 400.000 đến 2 triệu người theo các ước tính khác nhau.
Thảm họa· Việt Nam - 6/6/1944★★★★★
Ngày D: Đồng minh đổ bộ Normandie
Quân Đồng minh tiến hành cuộc đổ bộ đường biển lớn nhất lịch sử lên bờ biển Normandie, mở mặt trận phía Tây nhằm giải phóng Tây Âu.
Chiến tranh· Pháp, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Canada, Đức - 27/1/1945★★★★★
Giải phóng trại Auschwitz
Hồng quân giải phóng trại tập trung và hủy diệt Auschwitz, nơi khoảng 1,1 triệu người bị sát hại; ngày này nay là Ngày Quốc tế tưởng niệm nạn nhân Holocaust.
Chiến tranh· Ba Lan, Đức, Nga - 4/2/1945 – 11/2/1945★★★★★
Hội nghị Yalta
Roosevelt, Churchill và Stalin họp tại Yalta để bàn về việc tổ chức lại châu Âu và thế giới sau chiến tranh.
Chính trịHiệp ước· Ukraina, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Nga - 9/3/1945★★★★★
Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương
Nhật Bản lật đổ chính quyền Pháp ở Đông Dương; sau đó Bảo Đại tuyên bố độc lập và thành lập Đế quốc Việt Nam với chính phủ Trần Trọng Kim.
Chiến tranhChính trị· Việt Nam, Nhật Bản, Pháp - 1/4/1945 – 22/6/1945★★★★★
Trận Okinawa
Một trong những trận đánh đẫm máu nhất của Mặt trận Thái Bình Dương, gây thương vong lớn cho binh sĩ và dân thường Okinawa.
Chiến tranh· Nhật Bản, Hoa Kỳ - 30/4/1945★★★★★
Hitler tự sát tại Berlin
Khi Hồng quân tiến vào Berlin, Adolf Hitler tự sát trong boong-ke dưới lòng đất của mình.
Mất· Đức