Quốc gia / Nam Á
55 sự kiện lịch sử nổi bật của Ấn Độ, sắp xếp theo dòng thời gian.
Các đô thị quy hoạch như Mohenjo-daro và Harappa phát triển rực rỡ dọc sông Ấn, với hệ thống thoát nước, cân đo chuẩn hóa và chữ viết chưa được giải mã.
Các bài thánh ca của Rigveda, văn bản cổ nhất của Ấn Độ giáo, được sáng tác bằng tiếng Phạn Vệ Đà và truyền khẩu qua nhiều thế hệ.
Siddhartha Gautama giác ngộ tại Bodh Gaya và truyền bá giáo lý ở vùng đồng bằng sông Hằng, đặt nền móng cho Phật giáo.
Chandragupta Maurya lật đổ nhà Nanda ở Magadha, mở đầu đế quốc đầu tiên thống nhất phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ.
Hoàng đế Ashoka chinh phục Kalinga. Sự tàn khốc của cuộc chiến khiến ông quay sang ủng hộ Phật giáo.
Vua Ashoka cho khắc các chiếu chỉ trên vách đá và cột đá khắp đế quốc, cổ vũ đạo đức Phật giáo và lòng khoan dung.
Chandragupta I lên ngôi, mở đầu triều Gupta – thời kỳ thường được xem là thời hoàng kim của khoa học, nghệ thuật và văn học Ấn Độ.
Dưới triều Gupta, tu viện Nalanda ở Bihar được xây dựng và trở thành trung tâm học thuật Phật giáo lớn nhất châu Á suốt nhiều thế kỷ.
Nhà toán học, thiên văn học Aryabhata hoàn thành Aryabhatiya, trình bày hệ ghi số theo vị trí, giá trị gần đúng của số pi và sự tự quay của Trái Đất.
Trong tác phẩm Brahmasphutasiddhanta, nhà toán học Ấn Độ Brahmagupta lần đầu nêu các quy tắc tính toán với số 0 và số âm.
Nhà sư Huyền Trang đi bộ sang Ấn Độ, mang về hàng trăm bộ kinh Phật và dịch sang chữ Hán.
Vua Rajaraja I của nhà Chola hoàn thành ngôi đền Ấn Độ giáo đồ sộ thờ thần Shiva, kiệt tác kiến trúc Dravida.
Hạm đội của vua Rajendra I nhà Chola tập kích các cảng của Srivijaya trên eo biển Malacca, làm suy yếu đế chế hàng hải này.
Muhammad của Ghor đánh bại Prithviraj Chauhan, mở đường cho sự cai trị của người Hồi giáo ở miền Bắc Ấn Độ.
Qutb ud-Din Aibak lập nên Vương quốc Hồi giáo Delhi, nhà nước sẽ chi phối phần lớn miền Bắc Ấn Độ trong hơn ba thế kỷ.
Anh em Harihara và Bukka lập nên Đế quốc Vijayanagara ở miền Nam Ấn Độ, với kinh đô Hampi trở thành một trong những thành phố lớn nhất thế giới.
Quân của Timur đánh bại Vương quốc Hồi giáo Delhi và tàn phá thành phố, khiến vương quốc suy yếu nghiêm trọng.
Guru Nanak sinh ra ở Talwandi (nay là Nankana Sahib, Pakistan); giáo huấn của ông trở thành nền tảng của đạo Sikh.
Hạm đội của Vasco da Gama rời Lisboa, vòng qua mũi Hảo Vọng, dọc bờ biển Đông Phi rồi đến Calicut, mở tuyến đường biển trực tiếp giữa châu Âu và châu Á.
Afonso de Albuquerque chiếm Goa từ Vương quốc Hồi giáo Bijapur; Goa trở thành thủ phủ của Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha đến năm 1961.
Babur dùng pháo binh và súng hỏa mai đánh bại Ibrahim Lodi, chấm dứt Vương quốc Hồi giáo Delhi và lập nên Đế quốc Mogul.
Quân Mogul đánh bại Hemu, giúp hoàng đế trẻ Akbar củng cố quyền lực; triều đại của ông đưa đế quốc lên thời cực thịnh.
Nữ hoàng Elizabeth I cấp hiến chương cho Công ty Đông Ấn, tổ chức về sau chi phối phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ.
Hoàng đế Mogul Shah Jahan cho xây lăng Taj Mahal ở Agra để tưởng nhớ hoàng hậu Mumtaz Mahal; công trình trở thành biểu tượng của kiến trúc Mogul.
Shivaji được tôn làm Chhatrapati ở Raigad, chính thức hóa nhà nước Maratha đối đầu với Đế quốc Mogul.
Guru Gobind Singh, vị guru thứ mười của đạo Sikh, lập ra cộng đồng Khalsa của những tín đồ Sikh đã thụ lễ nhập đạo.
Cái chết của Aurangzeb, hoàng đế Mogul cai trị lãnh thổ rộng nhất, mở đầu thời kỳ suy tàn nhanh chóng của đế quốc.
Nader Shah của Ba Tư đánh bại quân Mogul tại Karnal và cướp phá Delhi, mang về nhiều báu vật trong đó có Ngai Khổng tước.
Cuộc chiến toàn cầu giữa các cường quốc châu Âu diễn ra ở châu Âu, Bắc Mỹ và Ấn Độ; Anh giành ưu thế thuộc địa, còn Phổ khẳng định vị thế cường quốc.
Công ty Đông Ấn Anh dưới quyền Robert Clive đánh bại Nawab xứ Bengal Siraj ud-Daulah, mở đầu sự thống trị của Anh ở Ấn Độ.
Quân Afghanistan của Ahmad Shah Durrani đánh bại Đế quốc Maratha trong một trong những trận đánh đẫm máu nhất thế kỷ 18.
Ranjit Singh chiếm Lahore và thống nhất các liên minh Sikh thành một đế quốc ở vùng Punjab.
Anh đánh bại nhà Konbaung, buộc Miến Điện nhượng Assam, Manipur, Arakan và Tenasserim theo Hiệp ước Yandabo.
Binh lính sepoy nổi dậy ở Meerut, châm ngòi cho cuộc khởi nghĩa rộng lớn chống Công ty Đông Ấn Anh ở miền Bắc và miền Trung Ấn Độ.
Sau cuộc khởi nghĩa 1857, Đạo luật Chính phủ Ấn Độ chuyển quyền cai trị từ Công ty Đông Ấn sang Vương quyền Anh; Đế quốc Mogul cũng chính thức cáo chung.
Mohandas Karamchand Gandhi sinh ra ở Porbandar; ông trở thành lãnh tụ phong trào độc lập Ấn Độ bằng đấu tranh bất bạo động.
Đảng Quốc đại Ấn Độ họp phiên đầu tiên ở Bombay; tổ chức này về sau lãnh đạo phong trào giành độc lập.
Nhà thơ Bengal Rabindranath Tagore trở thành người châu Á đầu tiên nhận giải Nobel, nhờ tập thơ Gitanjali.
Quân Anh dưới quyền Tướng Reginald Dyer nổ súng vào đám đông không vũ trang ở Amritsar, giết hàng trăm người và làm bùng lên phong trào chống thực dân.
Gandhi dẫn đầu cuộc tuần hành bất bạo động đến Dandi để tự làm muối, phản đối thuế muối của Anh và khởi đầu phong trào bất tuân dân sự.
Liên đoàn Hồi giáo toàn Ấn thông qua nghị quyết đòi thành lập các nhà nước độc lập cho các vùng đa số Hồi giáo, tiền đề cho sự ra đời của Pakistan.
Đảng Quốc đại phát động phong trào đòi Anh chấm dứt ngay sự cai trị ở Ấn Độ; Gandhi và các lãnh đạo bị bắt giam.
Nạn đói trong Thế chiến II ở Bengal thuộc Anh khiến khoảng 2 đến 3 triệu người chết.
Ấn Độ thuộc Anh bị chia tách thành hai quốc gia độc lập là Ấn Độ và Pakistan, kéo theo những cuộc di cư và bạo lực quy mô lớn.
Gandhi bị Nathuram Godse, một người theo chủ nghĩa dân tộc Hindu, bắn chết tại New Delhi.
Hiến pháp do B. R. Ambedkar chủ trì soạn thảo có hiệu lực, biến Ấn Độ thành một nước cộng hòa; ngày này được kỷ niệm là Ngày Cộng hòa.
Trung Quốc và Ấn Độ giao chiến trên dãy Himalaya do tranh chấp biên giới tại Aksai Chin và vùng nay là Arunachal Pradesh; Trung Quốc đơn phương ngừng bắn.
Cơn bão nhiệt đới đổ bộ vào Đông Pakistan (nay là Bangladesh), giết chết khoảng 300.000 đến 500.000 người, một trong những thảm họa thiên nhiên chết chóc nhất thế kỷ 20.
Đông Pakistan tuyên bố độc lập thành Bangladesh; sau chín tháng chiến tranh và sự can thiệp của Ấn Độ, quân Pakistan đầu hàng tại Dhaka.
Thủ tướng Indira Gandhi ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, đình chỉ bầu cử và quyền tự do dân sự cho đến năm 1977.
Thủ tướng Indira Gandhi bị hai vệ sĩ người Sikh bắn chết tại New Delhi sau Chiến dịch Blue Star, dẫn đến bạo loạn chống người Sikh.
Rò rỉ khí methyl isocyanate từ nhà máy thuốc trừ sâu Union Carbide ở Bhopal giết chết hàng nghìn người, thảm họa công nghiệp tồi tệ nhất thế giới.
Ấn Độ tiến hành loạt vụ thử vũ khí hạt nhân tại Pokhran; Pakistan đáp trả bằng các vụ thử riêng cuối tháng đó.
Trận động đất mạnh 9,1 độ ngoài khơi Sumatra gây sóng thần, làm khoảng 230.000 người ở nhiều quốc gia thiệt mạng.
Trận động đất mạnh 7,8 độ tấn công miền Trung Nepal, làm gần 9.000 người chết và phá hủy nhiều di sản ở thung lũng Kathmandu.