Dòng thời gian lịch sử thế giới

Dòng thời gian

64 sự kiện

Thế kỷ XXVI TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXVI TCN – Khoảng thế kỷ XIX TCN★★★★★

    Thời kỳ cực thịnh của văn minh lưu vực sông Ấn

    Các đô thị quy hoạch như Mohenjo-daro và Harappa phát triển rực rỡ dọc sông Ấn, với hệ thống thoát nước, cân đo chuẩn hóa và chữ viết chưa được giải mã.

    Văn hóaKinh tế· Pakistan, Ấn Độ

Thế kỷ XV TCN

  1. Khoảng thế kỷ XV TCN – Khoảng thế kỷ XII TCN★★★★★

    Kinh Rigveda được soạn thành

    Các bài thánh ca của Rigveda, văn bản cổ nhất của Ấn Độ giáo, được sáng tác bằng tiếng Phạn Vệ Đà và truyền khẩu qua nhiều thế hệ.

    Tôn giáoVăn hóa· Ấn Độ, Pakistan

Thế kỷ V TCN

  1. Khoảng thế kỷ V TCN★★★★★

    Đức Phật Thích Ca truyền giáo

    Siddhartha Gautama giác ngộ tại Bodh Gaya và truyền bá giáo lý ở vùng đồng bằng sông Hằng, đặt nền móng cho Phật giáo.

    Tôn giáo· Ấn Độ, Nepal

Thế kỷ IV TCN

  1. Khoảng 322 TCN★★★★★

    Chandragupta Maurya lập nên Đế quốc Maurya

    Chandragupta Maurya lật đổ nhà Nanda ở Magadha, mở đầu đế quốc đầu tiên thống nhất phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ.

    Triều đạiChính trị· Ấn Độ

Thế kỷ III TCN

  1. Khoảng 261 TCN★★★★★

    Chiến tranh Kalinga

    Hoàng đế Ashoka chinh phục Kalinga. Sự tàn khốc của cuộc chiến khiến ông quay sang ủng hộ Phật giáo.

    Chiến tranhTôn giáo· Ấn Độ
  2. Khoảng thập niên 260 TCN – Khoảng thập niên 230 TCN★★★★★

    Các chiếu chỉ của vua Ashoka

    Vua Ashoka cho khắc các chiếu chỉ trên vách đá và cột đá khắp đế quốc, cổ vũ đạo đức Phật giáo và lòng khoan dung.

    Tôn giáoChính trị· Ấn Độ, Pakistan, Nepal, Afghanistan
  3. Khoảng thập niên 250 TCN★★★★★

    Phật giáo truyền đến Sri Lanka

    Theo truyền thống, nhà sư Mahinda, con vua Ashoka, đưa Phật giáo đến Anuradhapura và cải đạo vua Devanampiya Tissa.

    Tôn giáo· Sri Lanka

Thế kỷ IV

  1. Khoảng 320★★★★★

    Đế quốc Gupta được thành lập

    Chandragupta I lên ngôi, mở đầu triều Gupta – thời kỳ thường được xem là thời hoàng kim của khoa học, nghệ thuật và văn học Ấn Độ.

    Triều đại· Ấn Độ

Thế kỷ V

  1. Khoảng thập niên 420★★★★★

    Đại tu viện Nalanda được thành lập

    Dưới triều Gupta, tu viện Nalanda ở Bihar được xây dựng và trở thành trung tâm học thuật Phật giáo lớn nhất châu Á suốt nhiều thế kỷ.

    Tôn giáoVăn hóa· Ấn Độ
  2. 499★★★★★

    Aryabhata viết bộ Aryabhatiya

    Nhà toán học, thiên văn học Aryabhata hoàn thành Aryabhatiya, trình bày hệ ghi số theo vị trí, giá trị gần đúng của số pi và sự tự quay của Trái Đất.

    Khoa học· Ấn Độ

Thế kỷ VII

  1. 629 – 645★★★★★

    Huyền Trang sang Ấn Độ thỉnh kinh

    Nhà sư Huyền Trang đi bộ sang Ấn Độ, mang về hàng trăm bộ kinh Phật và dịch sang chữ Hán.

    Tôn giáoThám hiểm· Trung Quốc, Ấn Độ

Thế kỷ XI

  1. 1010★★★★★

    Hoàn thành đền Brihadisvara ở Thanjavur

    Vua Rajaraja I của nhà Chola hoàn thành ngôi đền Ấn Độ giáo đồ sộ thờ thần Shiva, kiệt tác kiến trúc Dravida.

    Tôn giáoNghệ thuật· Ấn Độ
  2. 1025★★★★★

    Nhà Chola tấn công Srivijaya

    Hạm đội của vua Rajendra I nhà Chola tập kích các cảng của Srivijaya trên eo biển Malacca, làm suy yếu đế chế hàng hải này.

    Chiến tranh· Ấn Độ, Indonesia, Malaysia

Thế kỷ XII

  1. 1192★★★★★

    Trận Tarain lần thứ hai

    Muhammad của Ghor đánh bại Prithviraj Chauhan, mở đường cho sự cai trị của người Hồi giáo ở miền Bắc Ấn Độ.

    Chiến tranh· Ấn Độ

Thế kỷ XIII

  1. 1206 – 1526★★★★★

    Thành lập Vương quốc Hồi giáo Delhi

    Qutb ud-Din Aibak lập nên Vương quốc Hồi giáo Delhi, nhà nước sẽ chi phối phần lớn miền Bắc Ấn Độ trong hơn ba thế kỷ.

    Triều đạiChính trị· Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh

Thế kỷ XIV

  1. 1325 – 1354★★★★★

    Những chuyến du hành của Ibn Battuta

    Học giả Maroc Ibn Battuta du hành khắp thế giới Hồi giáo và xa hơn nữa, từ Tây Phi đến Trung Hoa, trong gần ba thập kỷ.

    Thám hiểm· Maroc
  2. 1336★★★★★

    Đế quốc Vijayanagara được thành lập

    Anh em Harihara và Bukka lập nên Đế quốc Vijayanagara ở miền Nam Ấn Độ, với kinh đô Hampi trở thành một trong những thành phố lớn nhất thế giới.

    Triều đạiChính trị· Ấn Độ
  3. 1398★★★★★

    Timur cướp phá Delhi

    Quân của Timur đánh bại Vương quốc Hồi giáo Delhi và tàn phá thành phố, khiến vương quốc suy yếu nghiêm trọng.

    Chiến tranh· Ấn Độ

Thế kỷ XV

  1. 1405 – 1433★★★★★

    Các chuyến hải trình của Trịnh Hòa

    Đô đốc Trịnh Hòa chỉ huy bảy chuyến viễn dương của hạm đội nhà Minh tới Đông Nam Á, Ấn Độ Dương, Ả Rập và Đông Phi.

    Thám hiểm· Trung Quốc
  2. 8/7/1497 – 20/5/1498★★★★★

    Vasco da Gama mở đường biển từ châu Âu sang Ấn Độ

    Hạm đội của Vasco da Gama rời Lisboa, vòng qua mũi Hảo Vọng, dọc bờ biển Đông Phi rồi đến Calicut, mở tuyến đường biển trực tiếp giữa châu Âu và châu Á.

    Thám hiểmKinh tế· Bồ Đào Nha, Nam Phi, Mozambique, Kenya, Ấn Độ

Thế kỷ XVI

  1. 1510★★★★★

    Bồ Đào Nha chiếm Goa

    Afonso de Albuquerque chiếm Goa từ Vương quốc Hồi giáo Bijapur; Goa trở thành thủ phủ của Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha đến năm 1961.

    Chiến tranhChính trị· Ấn Độ, Bồ Đào Nha
  2. 31/12/1600★★★★★

    Công ty Đông Ấn Anh được cấp hiến chương

    Nữ hoàng Elizabeth I cấp hiến chương cho Công ty Đông Ấn, tổ chức về sau chi phối phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ.

    Kinh tếChính trị· Vương quốc Anh, Ấn Độ

Thế kỷ XVII

  1. 1632 – Khoảng 1653★★★★★

    Xây dựng lăng Taj Mahal

    Hoàng đế Mogul Shah Jahan cho xây lăng Taj Mahal ở Agra để tưởng nhớ hoàng hậu Mumtaz Mahal; công trình trở thành biểu tượng của kiến trúc Mogul.

    Nghệ thuậtVăn hóa· Ấn Độ
  2. 1699★★★★★

    Guru Gobind Singh thành lập Khalsa

    Guru Gobind Singh, vị guru thứ mười của đạo Sikh, lập ra cộng đồng Khalsa của những tín đồ Sikh đã thụ lễ nhập đạo.

    Tôn giáo· Ấn Độ

Thế kỷ XVIII

  1. 1707★★★★★

    Hoàng đế Aurangzeb qua đời

    Cái chết của Aurangzeb, hoàng đế Mogul cai trị lãnh thổ rộng nhất, mở đầu thời kỳ suy tàn nhanh chóng của đế quốc.

    MấtChính trị· Ấn Độ
  2. 1739★★★★★

    Nader Shah cướp phá Delhi

    Nader Shah của Ba Tư đánh bại quân Mogul tại Karnal và cướp phá Delhi, mang về nhiều báu vật trong đó có Ngai Khổng tước.

    Chiến tranh· Ấn Độ, Iran
  3. 23/6/1757★★★★★

    Trận Plassey

    Công ty Đông Ấn Anh dưới quyền Robert Clive đánh bại Nawab xứ Bengal Siraj ud-Daulah, mở đầu sự thống trị của Anh ở Ấn Độ.

    Chiến tranh· Ấn Độ, Vương quốc Anh
  4. 14/1/1761★★★★★

    Trận Panipat lần thứ ba

    Quân Afghanistan của Ahmad Shah Durrani đánh bại Đế quốc Maratha trong một trong những trận đánh đẫm máu nhất thế kỷ 18.

    Chiến tranh· Ấn Độ, Afghanistan

Thế kỷ XIX

  1. 1824 – 1826★★★★★

    Chiến tranh Anh – Miến lần thứ nhất

    Anh đánh bại nhà Konbaung, buộc Miến Điện nhượng Assam, Manipur, Arakan và Tenasserim theo Hiệp ước Yandabo.

    Chiến tranh· Myanmar, Ấn Độ, Vương quốc Anh
  2. 10/5/1857 – 1858★★★★★

    Cuộc khởi nghĩa Ấn Độ năm 1857

    Binh lính sepoy nổi dậy ở Meerut, châm ngòi cho cuộc khởi nghĩa rộng lớn chống Công ty Đông Ấn Anh ở miền Bắc và miền Trung Ấn Độ.

    Chiến tranhCách mạng· Ấn Độ, Vương quốc Anh
  3. 1858 – 1947★★★★★

    Bắt đầu thời kỳ Anh trực trị Ấn Độ (British Raj)

    Sau cuộc khởi nghĩa 1857, Đạo luật Chính phủ Ấn Độ chuyển quyền cai trị từ Công ty Đông Ấn sang Vương quyền Anh; Đế quốc Mogul cũng chính thức cáo chung.

    Chính trị· Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Myanmar, Vương quốc Anh
  4. 2/10/1869★★★★★

    Mahatma Gandhi chào đời

    Mohandas Karamchand Gandhi sinh ra ở Porbandar; ông trở thành lãnh tụ phong trào độc lập Ấn Độ bằng đấu tranh bất bạo động.

    Sinh· Ấn Độ

Thế kỷ XX

  1. 13/4/1919★★★★★

    Thảm sát Jallianwala Bagh

    Quân Anh dưới quyền Tướng Reginald Dyer nổ súng vào đám đông không vũ trang ở Amritsar, giết hàng trăm người và làm bùng lên phong trào chống thực dân.

    Chính trị· Ấn Độ, Vương quốc Anh
  2. 12/3/1930 – 6/4/1930★★★★★

    Cuộc tuần hành muối của Gandhi

    Gandhi dẫn đầu cuộc tuần hành bất bạo động đến Dandi để tự làm muối, phản đối thuế muối của Anh và khởi đầu phong trào bất tuân dân sự.

    Chính trịCách mạng· Ấn Độ
  3. 23/3/1940★★★★★

    Nghị quyết Lahore

    Liên đoàn Hồi giáo toàn Ấn thông qua nghị quyết đòi thành lập các nhà nước độc lập cho các vùng đa số Hồi giáo, tiền đề cho sự ra đời của Pakistan.

    Chính trị· Pakistan, Ấn Độ
  4. 8/8/1942★★★★★

    Phong trào "Rời khỏi Ấn Độ"

    Đảng Quốc đại phát động phong trào đòi Anh chấm dứt ngay sự cai trị ở Ấn Độ; Gandhi và các lãnh đạo bị bắt giam.

    Chính trịCách mạng· Ấn Độ
  5. 1943★★★★★

    Nạn đói Bengal năm 1943

    Nạn đói trong Thế chiến II ở Bengal thuộc Anh khiến khoảng 2 đến 3 triệu người chết.

    Thảm họa· Ấn Độ, Bangladesh
  6. 15/8/1947★★★★★

    Ấn Độ giành độc lập

    Ấn Độ thuộc Anh bị chia tách thành hai quốc gia độc lập là Ấn Độ và Pakistan, kéo theo những cuộc di cư và bạo lực quy mô lớn.

    Chính trị· Ấn Độ, Pakistan, Vương quốc Anh
  7. 30/1/1948★★★★★

    Mahatma Gandhi bị ám sát

    Gandhi bị Nathuram Godse, một người theo chủ nghĩa dân tộc Hindu, bắn chết tại New Delhi.

    MấtChính trị· Ấn Độ
  8. 4/2/1948★★★★★

    Ceylon (Sri Lanka) giành độc lập

    Ceylon trở thành một quốc gia tự trị độc lập trong Khối Thịnh vượng chung, chấm dứt thời kỳ thuộc địa Anh.

    Chính trị· Sri Lanka, Vương quốc Anh
  9. 26/1/1950★★★★★

    Hiến pháp Ấn Độ có hiệu lực

    Hiến pháp do B. R. Ambedkar chủ trì soạn thảo có hiệu lực, biến Ấn Độ thành một nước cộng hòa; ngày này được kỷ niệm là Ngày Cộng hòa.

    Chính trị· Ấn Độ
Dòng thời gian · Dòng thời gian lịch sử thế giới