Dòng thời gian lịch sử thế giới

Dòng thời gian

1026 sự kiện

Thế kỷ V TCN

  1. 431 TCN – 404 TCN★★★★★

    Chiến tranh Peloponnesus

    Cuộc chiến kéo dài giữa Athens và Liên minh Peloponnesus do Sparta lãnh đạo, kết thúc bằng thất bại của Athens.

    Chiến tranh· Hy Lạp

Thế kỷ IV TCN

  1. 399 TCN★★★★★

    Socrates bị xử tử

    Nhà triết học Socrates bị tòa án Athens kết tội bất kính và làm hư hỏng thanh niên, rồi bị buộc uống thuốc độc cần độc.

    MấtVăn hóa· Hy Lạp
  2. Khoảng 387 TCN★★★★★

    Plato lập Học viện ở Athens

    Plato thành lập Học viện tại Athens, một trung tâm triết học có ảnh hưởng lâu dài trong thế giới Hy Lạp.

    Văn hóaKhoa học· Hy Lạp
  3. 338 TCN★★★★★

    Trận Chaeronea

    Vua Philip II của Macedonia đánh bại liên quân Athens và Thebes, xác lập quyền bá chủ của Macedonia đối với Hy Lạp.

    Chiến tranh· Hy Lạp
  5. Tháng 10/331 TCN★★★★★

    Trận Gaugamela

    Alexandros Đại đế đánh bại Darius III, quyết định sự sụp đổ của Đế quốc Achaemenid.

    Chiến tranh· Iraq
  6. 323 TCN★★★★★

    Alexander Đại đế qua đời

    Alexander Đại đế qua đời tại Babylon khi 32 tuổi, để lại một đế chế trải dài từ Hy Lạp đến Ấn Độ.

    MấtChính trị· Iraq, Hy Lạp
  7. Khoảng 322 TCN★★★★★

    Chandragupta Maurya lập nên Đế quốc Maurya

    Chandragupta Maurya lật đổ nhà Nanda ở Magadha, mở đầu đế quốc đầu tiên thống nhất phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ.

    Triều đạiChính trị· Ấn Độ

Thế kỷ III TCN

  1. Khoảng thập niên 300 TCN★★★★★

    Euclid soạn bộ Cơ sở (Elements)

    Tại Alexandria, Euclid hệ thống hóa hình học và lý thuyết số trong bộ Cơ sở gồm 13 quyển, sách giáo khoa toán học có ảnh hưởng lâu dài nhất lịch sử.

    Khoa học· Ai Cập
  2. 264 TCN – 241 TCN★★★★★

    Chiến tranh Punic lần thứ nhất

    Rome và Carthage giao chiến giành quyền kiểm soát Sicilia; Rome thắng và lập tỉnh hải ngoại đầu tiên.

    Chiến tranh· Ý, Tunisia
  3. Khoảng 261 TCN★★★★★

    Chiến tranh Kalinga

    Hoàng đế Ashoka chinh phục Kalinga. Sự tàn khốc của cuộc chiến khiến ông quay sang ủng hộ Phật giáo.

    Chiến tranhTôn giáo· Ấn Độ
  4. Khoảng thập niên 260 TCN – Khoảng thập niên 230 TCN★★★★★

    Các chiếu chỉ của vua Ashoka

    Vua Ashoka cho khắc các chiếu chỉ trên vách đá và cột đá khắp đế quốc, cổ vũ đạo đức Phật giáo và lòng khoan dung.

    Tôn giáoChính trị· Ấn Độ, Pakistan, Nepal, Afghanistan
  5. Khoảng 257 TCN – Khoảng 179 TCN★★★★★

    An Dương Vương lập nước Âu Lạc

    Thục Phán (An Dương Vương) hợp nhất Âu Việt và Lạc Việt, lập nước Âu Lạc và xây thành Cổ Loa. Niên đại 257 TCN theo truyền thống.

    Chính trịTriều đại· Việt Nam
  6. Khoảng thập niên 250 TCN★★★★★

    Phật giáo truyền đến Sri Lanka

    Theo truyền thống, nhà sư Mahinda, con vua Ashoka, đưa Phật giáo đến Anuradhapura và cải đạo vua Devanampiya Tissa.

    Tôn giáo· Sri Lanka
  7. Khoảng thập niên 240 TCN★★★★★

    Eratosthenes đo chu vi Trái Đất

    Eratosthenes ước tính chu vi Trái Đất bằng cách so sánh góc bóng nắng ở Syene và Alexandria, cho kết quả gần đúng đáng kinh ngạc.

    Khoa học· Ai Cập
  8. 221 TCN★★★★★

    Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc

    Nước Tần chinh phục sáu nước còn lại, chấm dứt thời Chiến Quốc. Doanh Chính xưng là Thủy Hoàng đế.

    Triều đạiChính trịChiến tranh· Trung Quốc
  9. 218 TCN – 201 TCN★★★★★

    Chiến tranh Punic lần thứ hai

    Hannibal vượt dãy Alpes tiến đánh Ý, nhưng Rome cuối cùng giành chiến thắng và Carthage mất vị thế cường quốc.

    Chiến tranh· Ý, Tunisia, Tây Ban Nha
  10. 216 TCN★★★★★

    Trận Cannae

    Hannibal bao vây và tiêu diệt một đạo quân La Mã lớn hơn nhiều ở miền nam nước Ý, một trong những thất bại nặng nề nhất của Rome.

    Chiến tranh· Ý
  12. 212 TCN★★★★★

    Archimedes qua đời

    Nhà toán học và kỹ sư Archimedes bị một binh sĩ La Mã giết khi thành Syracuse thất thủ.

    MấtKhoa học· Ý
  13. 210 TCN★★★★★

    Tần Thủy Hoàng qua đời

    Hoàng đế đầu tiên của Trung Hoa thống nhất qua đời khi đang tuần du; nhà Tần sụp đổ chỉ vài năm sau đó.

    MấtChính trị· Trung Quốc
  14. 202 TCN★★★★★

    Trận Zama

    Scipio Africanus đánh bại Hannibal ở Bắc Phi, buộc Carthage phải cầu hòa và kết thúc Chiến tranh Punic lần thứ hai.

    Chiến tranh· Tunisia
  15. 202 TCN★★★★★

    Lưu Bang lập nên nhà Hán

    Sau khi đánh bại Hạng Vũ, Lưu Bang lên ngôi hoàng đế (Hán Cao Tổ), mở ra triều Hán kéo dài hơn bốn thế kỷ.

    Triều đạiChính trị· Trung Quốc

Thế kỷ II TCN

  1. Khoảng 179 TCN★★★★★

    Triệu Đà thôn tính Âu Lạc

    Triệu Đà, vua nước Nam Việt, đánh chiếm Âu Lạc, sáp nhập vào Nam Việt; sử cũ thường ghi năm 179 TCN.

    Chiến tranhChính trị· Việt Nam, Trung Quốc
  2. 146 TCN★★★★★

    La Mã hủy diệt Carthage

    Kết thúc Chiến tranh Punic lần thứ ba, La Mã chiếm và phá hủy Carthage, biến vùng đất này thành tỉnh châu Phi.

    Chiến tranh· Tunisia
  3. Khoảng 138 TCN – Khoảng 125 TCN★★★★★

    Trương Khiên đi sứ Tây Vực

    Hán Vũ Đế cử Trương Khiên sang Tây Vực; chuyến đi mở đường cho giao thương trên Con đường tơ lụa.

    Thám hiểmKinh tế· Trung Quốc

Thế kỷ I TCN

  1. Khoảng thế kỷ I TCN – Khoảng thế kỷ VI★★★★★

    Thành phố Teotihuacan phát triển rực rỡ

    Teotihuacan ở thung lũng Mexico trở thành một trong những thành phố lớn nhất thế giới đương thời, với Kim tự tháp Mặt Trời và Đại lộ Người Chết.

    Văn hóa· Mexico
  2. 73 TCN – 71 TCN★★★★★

    Cuộc khởi nghĩa nô lệ của Spartacus

    Đấu sĩ Spartacus lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nô lệ lớn ở Ý (Chiến tranh nô lệ lần thứ ba) trước khi bị Crassus đàn áp.

    Chiến tranhCách mạng· Ý
  3. 53 TCN★★★★★

    Trận Carrhae

    Quân Parthia đánh bại nặng nề quân La Mã của Crassus, mở đầu nhiều thế kỷ đối đầu La Mã – Iran.

    Chiến tranh· Thổ Nhĩ Kỳ
  4. 52 TCN★★★★★

    Trận Alesia

    Julius Caesar đánh bại thủ lĩnh người Gaul Vercingetorix, hoàn tất về cơ bản cuộc chinh phục xứ Gaul của La Mã.

    Chiến tranh· Pháp
  5. 49 TCN★★★★★

    Caesar vượt sông Rubicon

    Julius Caesar dẫn quân vượt sông Rubicon vào nước Ý, bất tuân Viện Nguyên lão và châm ngòi cuộc nội chiến với Pompey.

    Chiến tranhChính trị· Ý
  6. 15/3/44 TCN★★★★★

    Julius Caesar bị ám sát

    Julius Caesar bị một nhóm nguyên lão, trong đó có Brutus và Cassius, đâm chết tại Rome vào ngày Ides tháng Ba.

    Chính trịMất· Ý
  7. 2/9/31 TCN★★★★★

    Trận Actium

    Hạm đội của Octavianus đánh bại Marcus Antonius và Cleopatra, mở đường cho Octavianus nắm quyền tối cao ở Rome.

    Chiến tranh· Hy Lạp
  8. 30 TCN★★★★★

    Cleopatra qua đời, La Mã sáp nhập Ai Cập

    Sau thất bại trước Octavianus, Cleopatra VII tự sát; vương triều Ptolemaios chấm dứt và Ai Cập trở thành tỉnh của La Mã.

    Chính trịMất· Ai Cập

Thế kỷ I

  1. 9★★★★★

    Trận rừng Teutoburg

    Liên minh các bộ tộc German do Arminius chỉ huy tiêu diệt ba quân đoàn La Mã, chặn đứng sự bành trướng của Rome sang bên kia sông Rhine.

    Chiến tranh· Đức
  2. 9 – 23★★★★★

    Vương Mãng cướp ngôi, lập nhà Tân

    Quyền thần Vương Mãng phế nhà Hán và lập nhà Tân, tiến hành cải cách ruộng đất; triều đại sụp đổ năm 23.

    Triều đạiChính trị· Trung Quốc
  3. 19/8/14★★★★★

    Hoàng đế Augustus qua đời

    Augustus, hoàng đế đầu tiên của La Mã, qua đời; con nuôi của ông là Tiberius kế vị.

    MấtChính trị· Ý
  4. 40 – 43★★★★★

    Khởi nghĩa Hai Bà Trưng

    Trưng Trắc và Trưng Nhị khởi nghĩa chống nhà Đông Hán, giành quyền tự chủ cho Giao Chỉ. Trưng Trắc xưng vương.

    Chiến tranhCách mạng· Việt Nam
  5. 43★★★★★

    La Mã bắt đầu chinh phục Britannia

    Dưới thời hoàng đế Claudius, quân La Mã đổ bộ lên Britannia và dần biến phần lớn hòn đảo thành một tỉnh của đế quốc.

    Chiến tranh· Vương quốc Anh
  6. Khoảng thế kỷ I★★★★★

    Vương quốc Phù Nam hình thành

    Phù Nam nổi lên ở hạ lưu sông Mê Kông, trở thành trung tâm thương mại hàng hải giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

    Chính trịKinh tế· Campuchia, Việt Nam
  7. Tháng 7/64★★★★★

    Đại hỏa hoạn thành Rome

    Một trận hỏa hoạn lớn thiêu rụi phần lớn thành Rome dưới thời hoàng đế Nero, người sau đó đổ lỗi cho các tín đồ Kitô giáo.

    Thảm họa· Ý
  8. 70★★★★★

    La Mã phá hủy Đền thờ thứ hai

    Quân La Mã dưới quyền Titus chiếm Jerusalem trong Chiến tranh Do Thái – La Mã thứ nhất và phá hủy Đền thờ thứ hai.

    Chiến tranhTôn giáo· Israel, Palestine

Thế kỷ II

  3. 122★★★★★

    Khởi công Bức tường Hadrianus

    Theo lệnh hoàng đế Hadrianus, người La Mã xây bức tường phòng thủ băng ngang miền bắc Britannia.

    Công nghệChiến tranh· Vương quốc Anh
  4. 132★★★★★

    Trương Hành chế tạo địa động nghi

    Nhà bác học Trương Hành chế tạo dụng cụ phát hiện động đất đầu tiên được biết đến trong lịch sử.

    Khoa họcCông nghệ· Trung Quốc
Dòng thời gian · Dòng thời gian lịch sử thế giới