Dòng thời gian lịch sử thế giới

Dòng thời gian

1026 sự kiện

Thế kỷ II

  1. Khoảng thập niên 150★★★★★

    Ptolemy viết Almagest

    Claudius Ptolemy hoàn thành Almagest, trình bày mô hình địa tâm của vũ trụ, được dùng làm chuẩn mực thiên văn học suốt hơn một nghìn năm.

    Khoa học· Ai Cập
  2. 17/3/180★★★★★

    Hoàng đế Marcus Aurelius qua đời

    Cái chết của hoàng đế-triết gia Marcus Aurelius thường được xem là dấu mốc kết thúc thời kỳ Pax Romana.

    MấtChính trị
  3. 184★★★★★

    Khởi nghĩa Khăn Vàng

    Cuộc khởi nghĩa nông dân do Trương Giác lãnh đạo làm lung lay nhà Đông Hán và mở đường cho thời kỳ quân phiệt cát cứ.

    Chiến tranhTôn giáo· Trung Quốc
  4. Khoảng 192★★★★★

    Hình thành vương quốc Lâm Ấp – Chăm Pa

    Khu Liên nổi dậy chống nhà Hán ở quận Nhật Nam, lập nước Lâm Ấp, tiền thân của vương quốc Chăm Pa ở miền Trung Việt Nam.

    Chính trị· Việt Nam

Thế kỷ III

  1. 208★★★★★

    Trận Xích Bích

    Liên quân Tôn Quyền và Lưu Bị đánh bại đại quân Tào Tháo trên sông Trường Giang, ngăn Tào Tháo thống nhất phương nam.

    Chiến tranh· Trung Quốc
  2. 220 – 280★★★★★

    Thời Tam Quốc

    Nhà Hán sụp đổ, Trung Hoa chia thành ba nước Ngụy, Thục, Ngô, cho đến khi nhà Tấn thống nhất năm 280.

    Chiến tranhTriều đại· Trung Quốc
  3. 224★★★★★

    Thành lập Đế quốc Sasan

    Ardashir I đánh bại vua Parthia cuối cùng, lập nên Đế quốc Sasan, đế quốc Iran cuối cùng trước khi Hồi giáo xuất hiện.

    Triều đạiChiến tranh· Iran, Iraq
  4. 235 – 284★★★★★

    Khủng hoảng thế kỷ thứ ba của La Mã

    Đế quốc La Mã suy yếu vì nội chiến, ngoại xâm, dịch bệnh và khủng hoảng kinh tế, cho đến khi Diocletianus lên ngôi.

    Chính trịKinh tế· Ý
  5. 248★★★★★

    Khởi nghĩa Bà Triệu

    Triệu Thị Trinh lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ của nhà Đông Ngô ở Cửu Chân.

    Chiến tranh· Việt Nam
  6. Khoảng thế kỷ III – Khoảng thế kỷ IX★★★★★

    Thời kỳ Cổ điển của văn minh Maya

    Các thành bang Maya như Tikal, Palenque và Calakmul đạt đỉnh cao về kiến trúc, chữ viết, thiên văn và lịch pháp.

    Văn hóaKhoa học· Mexico, Guatemala, Honduras
  7. Khoảng thế kỷ III – Khoảng thế kỷ XI★★★★★

    Đế quốc Ghana ở Tây Phi

    Đế quốc Ghana (Wagadu) của người Soninke hưng thịnh ở vùng nay là Mauritanie và Mali nhờ kiểm soát thương mại vàng và muối xuyên Sahara.

    Triều đạiKinh tế· Mauritanie, Mali

Thế kỷ IV

  1. 28/10/312★★★★★

    Trận cầu Milvius

    Constantinus đánh bại Maxentius gần Rome; theo truyền thống, ông đã thấy một dấu hiệu Kitô giáo trước trận đánh.

    Chiến tranhTôn giáo· Ý
  2. 313★★★★★

    Sắc lệnh Milano

    Các hoàng đế Constantinus và Licinius thỏa thuận khoan dung tôn giáo, chấm dứt việc bức hại Kitô giáo trong Đế quốc La Mã.

    Tôn giáoChính trị· Ý
  3. Khoảng 320★★★★★

    Đế quốc Gupta được thành lập

    Chandragupta I lên ngôi, mở đầu triều Gupta – thời kỳ thường được xem là thời hoàng kim của khoa học, nghệ thuật và văn học Ấn Độ.

    Triều đại· Ấn Độ
  4. 325★★★★★

    Công đồng Nicaea lần thứ nhất

    Công đồng đại kết đầu tiên của Kitô giáo do Constantinus triệu tập, bác bỏ thuyết Arius và soạn ra Kinh Tin Kính Nicaea.

    Tôn giáo· Thổ Nhĩ Kỳ
  5. Khoảng thập niên 330★★★★★

    Vua Ezana của Aksum cải sang Kitô giáo

    Vua Ezana của vương quốc Aksum (Ethiopia và Eritrea ngày nay) theo Kitô giáo dưới ảnh hưởng của Frumentius, biến Aksum thành một trong những nhà nước Kitô giáo đầu tiên.

    Tôn giáoChính trị· Ethiopia, Eritrea
  6. 11/5/330★★★★★

    Khánh thành Constantinopolis

    Hoàng đế Constantine I khánh thành Constantinopolis, kinh đô mới của Đế quốc La Mã.

    Chính trị· Thổ Nhĩ Kỳ
  7. Khoảng thập niên 350★★★★★

    Vương quốc Kush với kinh đô Meroë suy tàn

    Vương quốc Kush ở vùng Nubia, với kinh đô Meroë nổi tiếng về luyện sắt và các kim tự tháp, suy tàn vào khoảng giữa thế kỷ 4, trong bối cảnh Aksum mở các chiến dịch vào khu vực.

    Triều đạiChính trị· Sudan
  8. 9/8/378★★★★★

    Trận Adrianople

    Người Goth đánh tan quân La Mã và giết hoàng đế Valens; nhiều người Goth trước đó vượt sông Danube khi chạy trốn người Hung.

    Chiến tranh· Thổ Nhĩ Kỳ
  9. 27/2/380★★★★★

    Sắc lệnh Thessalonica

    Hoàng đế Theodosius I tuyên bố Kitô giáo theo Kinh Tin Kính Nicaea là tôn giáo chính thức của Đế quốc La Mã.

    Tôn giáoChính trị· Hy Lạp
  10. 395★★★★★

    Đế quốc La Mã chia đôi vĩnh viễn

    Sau khi Theodosius I qua đời, đế quốc được chia giữa hai con trai ông thành Tây La Mã và Đông La Mã, không bao giờ thống nhất lại.

    Chính trị· Ý, Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ V

  1. 24/8/410★★★★★

    Người Visigoth cướp phá thành Rome

    Quân Visigoth do Alaric I chỉ huy tiến vào và cướp phá Rome, lần đầu tiên sau khoảng 800 năm thành phố rơi vào tay kẻ thù ngoại bang.

    Chiến tranh· Ý
  2. 415★★★★★

    Hypatia bị sát hại

    Nhà toán học và triết gia Hypatia bị một đám đông giết hại ở Alexandria.

    MấtKhoa học· Ai Cập
  3. Khoảng thập niên 420★★★★★

    Đại tu viện Nalanda được thành lập

    Dưới triều Gupta, tu viện Nalanda ở Bihar được xây dựng và trở thành trung tâm học thuật Phật giáo lớn nhất châu Á suốt nhiều thế kỷ.

    Tôn giáoVăn hóa· Ấn Độ
  4. 451★★★★★

    Trận đồng bằng Catalaunum

    Liên quân La Mã và Visigoth do Aetius chỉ huy chặn đứng cuộc xâm lược xứ Gaul của Attila và người Hung.

    Chiến tranh· Pháp
  5. 4/9/476★★★★★

    Đế quốc Tây La Mã sụp đổ

    Odoacer phế truất Romulus Augustulus, hoàng đế cuối cùng của Tây La Mã. Sự kiện thường được coi là mốc kết thúc thời Cổ đại ở châu Âu.

    Chính trịTriều đại· Ý
  6. Khoảng 496★★★★★

    Vua Clovis của người Frank chịu phép rửa tội

    Clovis I, người thống nhất các bộ lạc Frank, cải đạo sang Kitô giáo Công giáo; theo truyền thống sự kiện diễn ra khoảng năm 496 ở Reims.

    Tôn giáoChính trị· Pháp
  7. 499★★★★★

    Aryabhata viết bộ Aryabhatiya

    Nhà toán học, thiên văn học Aryabhata hoàn thành Aryabhatiya, trình bày hệ ghi số theo vị trí, giá trị gần đúng của số pi và sự tự quay của Trái Đất.

    Khoa học· Ấn Độ

Thế kỷ VI

  1. 529 – 534★★★★★

    Bộ luật Justinian (Corpus Juris Civilis)

    Hoàng đế Justinian I cho hệ thống hóa luật La Mã thành bộ Corpus Juris Civilis, nền tảng của nhiều hệ thống luật dân sự hiện đại.

    Chính trị· Thổ Nhĩ Kỳ
  2. 27/12/537★★★★★

    Thánh đường Hagia Sophia được cung hiến

    Nhà thờ lớn Hagia Sophia do Justinian I cho xây lại ở Constantinopolis được cung hiến, với mái vòm đồ sộ chưa từng có thời bấy giờ.

    Tôn giáoNghệ thuật· Thổ Nhĩ Kỳ
  3. Khoảng 538★★★★★

    Phật giáo truyền vào Nhật Bản

    Theo truyền thống, vua nước Bách Tế gửi tượng Phật và kinh sách sang triều đình Yamato, mở đầu sự truyền bá Phật giáo ở Nhật.

    Tôn giáo· Nhật Bản, Hàn Quốc
  4. 541★★★★★

    Đại dịch Justinian

    Đợt dịch hạch đầu tiên được ghi nhận lan khắp Địa Trung Hải, tàn phá Đế quốc Đông La Mã và giết chết vô số người.

    Dịch bệnh· Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập
  5. 544★★★★★

    Lý Bí lập nước Vạn Xuân

    Sau khi đánh đuổi quân nhà Lương, Lý Bí xưng Lý Nam Đế và đặt quốc hiệu là Vạn Xuân.

    Triều đạiChính trị· Việt Nam
  6. 589★★★★★

    Nhà Tùy thống nhất Trung Hoa

    Tùy Văn Đế diệt nhà Trần ở phương nam, chấm dứt gần ba thế kỷ chia cắt Nam – Bắc triều.

    Chiến tranhTriều đại· Trung Quốc

Thế kỷ VII

  1. Khoảng 604★★★★★

    Hiến pháp 17 điều của Thái tử Shōtoku

    Văn bản đạo đức – chính trị gắn với Thái tử Shōtoku, đề cao Nho giáo và Phật giáo trong việc trị quốc.

    Chính trịTôn giáo· Nhật Bản
  2. 605 – Khoảng 610★★★★★

    Nhà Tùy xây dựng Đại Vận Hà

    Tùy Dạng Đế cho đào và nối các tuyến kênh thành Đại Vận Hà, nối lưu vực Hoàng Hà với Trường Giang.

    Công nghệKinh tế· Trung Quốc
  3. Khoảng 610★★★★★

    Muhammad nhận mặc khải đầu tiên

    Theo truyền thống Hồi giáo, Muhammad nhận mặc khải đầu tiên trong hang Hira gần Mecca, khởi đầu sứ mệnh tiên tri của ông.

    Tôn giáo· Ả Rập Xê Út
  4. 618★★★★★

    Lý Uyên lập nên nhà Đường

    Lý Uyên (Đường Cao Tổ) lên ngôi tại Trường An, mở ra một trong những triều đại thịnh vượng nhất lịch sử Trung Hoa.

    Triều đạiChính trị· Trung Quốc
  5. 622★★★★★

    Cuộc di cư Hijra

    Nhà tiên tri Muhammad cùng các tín đồ di cư từ Mecca đến Medina. Năm này được chọn làm năm khởi đầu của lịch Hồi giáo.

    Tôn giáo· Ả Rập Xê Út
  6. 626★★★★★

    Sự biến Huyền Vũ Môn

    Lý Thế Dân giết hai anh em tranh ngôi và sớm lên ngôi, trở thành Đường Thái Tông, vị vua mở ra thời 'Trinh Quán chi trị'.

    Chính trị· Trung Quốc
  8. 629 – 645★★★★★

    Huyền Trang sang Ấn Độ thỉnh kinh

    Nhà sư Huyền Trang đi bộ sang Ấn Độ, mang về hàng trăm bộ kinh Phật và dịch sang chữ Hán.

    Tôn giáoThám hiểm· Trung Quốc, Ấn Độ
  9. 630★★★★★

    Muhammad tiến vào Mecca

    Muhammad và tín đồ Hồi giáo tiến vào Mecca gần như không đổ máu, biến Mecca thành trung tâm của Hồi giáo.

    Tôn giáoChính trị· Ả Rập Xê Út
  10. Tháng 6/632★★★★★

    Muhammad qua đời, Abu Bakr trở thành khalip

    Sau khi Muhammad qua đời ở Medina, Abu Bakr được chọn làm khalip đầu tiên, mở đầu Nhà nước Hồi giáo Rashidun.

    Tôn giáoChính trịMất· Ả Rập Xê Út
  11. Khoảng 636★★★★★

    Trận al-Qadisiyyah

    Quân Rashidun đánh bại quân Sasan tại Iraq, mở đường chiếm kinh đô Ctesiphon.

    Chiến tranh· Iraq
  12. Tháng 8/636★★★★★

    Trận Yarmouk

    Quân Hồi giáo Rashidun đánh bại quân Đông La Mã, mở đường chinh phục Syria và Levant.

    Chiến tranh· Syria, Jordan
  14. 645★★★★★

    Cải cách Taika

    Triều đình Nhật Bản tiến hành cải cách theo mô hình nhà Đường, tập trung quyền lực vào tay Thiên hoàng.

    Chính trị· Nhật Bản
  15. 651★★★★★

    Đế quốc Sasan sụp đổ

    Vua Sasan cuối cùng Yazdegerd III bị giết, hoàn tất cuộc chinh phục Ba Tư của người Ả Rập Hồi giáo.

    Chiến tranhTriều đại· Iran, Turkmenistan
  16. 661 – 750★★★★★

    Thành lập Nhà nước Hồi giáo Umayyad

    Muawiya I lập nên vương triều Umayyad với kinh đô Damascus, biến ngôi khalip thành cha truyền con nối.

    Triều đạiChính trị· Syria
Dòng thời gian · Dòng thời gian lịch sử thế giới