Dòng thời gian lịch sử thế giới

Dòng thời gian

102 sự kiện

Thế kỷ XXXV TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXXV TCN★★★★★

    Phát minh ra bánh xe

    Những bằng chứng sớm nhất về bánh xe dùng cho xe kéo xuất hiện vào khoảng giữa thiên niên kỷ 4 TCN ở Lưỡng Hà, Bắc Kavkaz và Trung Âu.

    Công nghệ

Thế kỷ XXXII TCN

  1. Khoảng thế kỷ XXXII TCN★★★★★

    Chữ hình nêm ra đời ở Sumer

    Người Sumer ở Lưỡng Hà phát triển chữ hình nêm, một trong những hệ chữ viết sớm nhất của nhân loại, ban đầu dùng để ghi chép kinh tế.

    Văn hóaCông nghệ· Iraq

Thế kỷ XXIV TCN

  1. Khoảng 2334 TCN★★★★★

    Sargon thành lập Đế quốc Akkad

    Sargon xứ Akkad chinh phục các thành bang Sumer, lập nên đế quốc đa dân tộc đầu tiên được biết đến ở Lưỡng Hà.

    Chính trịChiến tranh· Iraq

Thế kỷ XVIII TCN

  1. Khoảng 1754 TCN★★★★★

    Bộ luật Hammurabi

    Vua Hammurabi của Babylon ban hành một trong những bộ luật thành văn cổ và đầy đủ nhất còn được biết đến.

    Chính trị· Iraq

Thế kỷ XIII TCN

  1. Khoảng 1274 TCN★★★★★

    Trận Kadesh

    Quân Ai Cập của Ramesses II giao chiến với quân Hittite gần Kadesh ở Syria, một trong những trận chiến xe ngựa lớn nhất thời cổ đại.

    Chiến tranh· Syria
  2. Khoảng 1259 TCN★★★★★

    Hiệp ước hòa bình Ai Cập – Hittite

    Ramesses II và vua Hittite Hattusili III ký kết một trong những hiệp ước hòa bình sớm nhất còn lưu giữ được văn bản.

    Hiệp ướcChính trị· Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ XII TCN

  1. Khoảng thế kỷ XII TCN★★★★★

    Sụp đổ cuối thời đại Đồ đồng

    Nhiều nhà nước ở Đông Địa Trung Hải, trong đó có Đế quốc Hittite, sụp đổ hoặc suy yếu nghiêm trọng trong một giai đoạn biến động kéo dài.

    Chính trịChiến tranh· Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Ai Cập, Hy Lạp
  2. Khoảng thế kỷ XII TCN★★★★★

    Chiến tranh thành Troy (theo truyền thống)

    Theo truyền thống Hy Lạp cổ đại, cuộc chiến giữa người Hy Lạp và thành Troy diễn ra vào khoảng thế kỷ 12 TCN; tính lịch sử của nó vẫn còn tranh cãi.

    Chiến tranhVăn hóa· Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ XI TCN

  1. Khoảng thế kỷ XI TCN★★★★★

    Bảng chữ cái Phoenicia

    Người Phoenicia sử dụng bảng chữ cái phụ âm, tổ tiên của các bảng chữ cái Hy Lạp, Latinh, Hebrew và Ả Rập.

    Văn hóaCông nghệ· Liban

Thế kỷ VIII TCN

  1. Khoảng 722 TCN★★★★★

    Assyria chinh phục Vương quốc Israel

    Đế quốc Tân Assyria chiếm Samaria, chấm dứt Vương quốc Israel phía bắc và lưu đày một phần dân cư.

    Chiến tranh· Israel, Palestine

Thế kỷ VII TCN

  1. 612 TCN★★★★★

    Thành Nineveh thất thủ

    Liên quân Babylon và Media phá hủy Nineveh, kinh đô Assyria, đánh dấu sự sụp đổ của Đế quốc Tân Assyria.

    Chiến tranh· Iraq

Thế kỷ VI TCN

  2. Khoảng 550 TCN★★★★★

    Cyrus Đại đế lập Đế quốc Achaemenid

    Cyrus II đánh bại vua Media Astyages, đặt nền móng cho Đế quốc Ba Tư Achaemenid, đế quốc lớn nhất thế giới đương thời.

    Chính trịTriều đại· Iran
  3. 539 TCN★★★★★

    Ba Tư chiếm Babylon

    Cyrus Đại đế chiếm Babylon, chấm dứt Đế quốc Tân Babylon; sau đó ông cho phép người Do Thái lưu đày trở về Judah.

    Chiến tranhChính trị· Iraq
  4. 522 TCN★★★★★

    Darius I lên ngôi vua Ba Tư

    Darius I lên ngôi, tổ chức đế quốc thành các satrapy, xây dựng Persepolis và Con đường Hoàng gia.

    Chính trịTriều đại· Iran

Thế kỷ IV TCN

  1. Tháng 10/331 TCN★★★★★

    Trận Gaugamela

    Alexandros Đại đế đánh bại Darius III, quyết định sự sụp đổ của Đế quốc Achaemenid.

    Chiến tranh· Iraq
  2. 323 TCN★★★★★

    Alexander Đại đế qua đời

    Alexander Đại đế qua đời tại Babylon khi 32 tuổi, để lại một đế chế trải dài từ Hy Lạp đến Ấn Độ.

    MấtChính trị· Iraq, Hy Lạp

Thế kỷ I TCN

  1. 53 TCN★★★★★

    Trận Carrhae

    Quân Parthia đánh bại nặng nề quân La Mã của Crassus, mở đầu nhiều thế kỷ đối đầu La Mã – Iran.

    Chiến tranh· Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ I

  1. 70★★★★★

    La Mã phá hủy Đền thờ thứ hai

    Quân La Mã dưới quyền Titus chiếm Jerusalem trong Chiến tranh Do Thái – La Mã thứ nhất và phá hủy Đền thờ thứ hai.

    Chiến tranhTôn giáo· Israel, Palestine

Thế kỷ II

Thế kỷ III

  1. 224★★★★★

    Thành lập Đế quốc Sasan

    Ardashir I đánh bại vua Parthia cuối cùng, lập nên Đế quốc Sasan, đế quốc Iran cuối cùng trước khi Hồi giáo xuất hiện.

    Triều đạiChiến tranh· Iran, Iraq
  2. 235 – 284★★★★★

    Khủng hoảng thế kỷ thứ ba của La Mã

    Đế quốc La Mã suy yếu vì nội chiến, ngoại xâm, dịch bệnh và khủng hoảng kinh tế, cho đến khi Diocletianus lên ngôi.

    Chính trịKinh tế· Ý

Thế kỷ IV

  1. 325★★★★★

    Công đồng Nicaea lần thứ nhất

    Công đồng đại kết đầu tiên của Kitô giáo do Constantinus triệu tập, bác bỏ thuyết Arius và soạn ra Kinh Tin Kính Nicaea.

    Tôn giáo· Thổ Nhĩ Kỳ
  2. 11/5/330★★★★★

    Khánh thành Constantinopolis

    Hoàng đế Constantine I khánh thành Constantinopolis, kinh đô mới của Đế quốc La Mã.

    Chính trị· Thổ Nhĩ Kỳ

Thế kỷ VI

  1. 541★★★★★

    Đại dịch Justinian

    Đợt dịch hạch đầu tiên được ghi nhận lan khắp Địa Trung Hải, tàn phá Đế quốc Đông La Mã và giết chết vô số người.

    Dịch bệnh· Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập

Thế kỷ VII

  1. Khoảng 610★★★★★

    Muhammad nhận mặc khải đầu tiên

    Theo truyền thống Hồi giáo, Muhammad nhận mặc khải đầu tiên trong hang Hira gần Mecca, khởi đầu sứ mệnh tiên tri của ông.

    Tôn giáo· Ả Rập Xê Út
  2. 622★★★★★

    Cuộc di cư Hijra

    Nhà tiên tri Muhammad cùng các tín đồ di cư từ Mecca đến Medina. Năm này được chọn làm năm khởi đầu của lịch Hồi giáo.

    Tôn giáo· Ả Rập Xê Út
  3. 630★★★★★

    Muhammad tiến vào Mecca

    Muhammad và tín đồ Hồi giáo tiến vào Mecca gần như không đổ máu, biến Mecca thành trung tâm của Hồi giáo.

    Tôn giáoChính trị· Ả Rập Xê Út
  4. Tháng 6/632★★★★★

    Muhammad qua đời, Abu Bakr trở thành khalip

    Sau khi Muhammad qua đời ở Medina, Abu Bakr được chọn làm khalip đầu tiên, mở đầu Nhà nước Hồi giáo Rashidun.

    Tôn giáoChính trịMất· Ả Rập Xê Út
  5. Khoảng 636★★★★★

    Trận al-Qadisiyyah

    Quân Rashidun đánh bại quân Sasan tại Iraq, mở đường chiếm kinh đô Ctesiphon.

    Chiến tranh· Iraq
  6. Tháng 8/636★★★★★

    Trận Yarmouk

    Quân Hồi giáo Rashidun đánh bại quân Đông La Mã, mở đường chinh phục Syria và Levant.

    Chiến tranh· Syria, Jordan
  7. 651★★★★★

    Đế quốc Sasan sụp đổ

    Vua Sasan cuối cùng Yazdegerd III bị giết, hoàn tất cuộc chinh phục Ba Tư của người Ả Rập Hồi giáo.

    Chiến tranhTriều đại· Iran, Turkmenistan
  8. 661 – 750★★★★★

    Thành lập Nhà nước Hồi giáo Umayyad

    Muawiya I lập nên vương triều Umayyad với kinh đô Damascus, biến ngôi khalip thành cha truyền con nối.

    Triều đạiChính trị· Syria
  9. 10/10/680★★★★★

    Trận Karbala

    Husayn ibn Ali, cháu của Muhammad, bị quân Umayyad giết tại Karbala; sự kiện này trở thành trung tâm trong ký ức của Hồi giáo Shia.

    Chiến tranhTôn giáo· Iraq
  10. Khoảng 691★★★★★

    Hoàn thành Mái vòm Đá ở Jerusalem

    Khalip Abd al-Malik cho hoàn thành Mái vòm Đá, một trong những công trình kiến trúc Hồi giáo cổ nhất còn tồn tại.

    Tôn giáoNghệ thuật· Israel, Palestine

Thế kỷ VIII

  1. 747 – 750★★★★★

    Cách mạng Abbasid lật đổ nhà Umayyad

    Phong trào khởi nguồn từ Khorasan đánh bại nhà Umayyad trong trận Zab, lập nên Nhà nước Hồi giáo Abbasid.

    Cách mạngTriều đại· Iraq, Iran
  2. 762★★★★★

    Thành lập Baghdad

    Khalip al-Mansur xây dựng 'Thành tròn' Baghdad làm kinh đô Abbasid; thành phố nhanh chóng trở thành một trong những đô thị lớn nhất thế giới.

    Chính trịVăn hóa· Iraq

Thế kỷ IX

  1. Khoảng thập niên 820★★★★★

    Al-Khwarizmi viết sách về đại số

    Tại Nhà Thông thái ở Baghdad, al-Khwarizmi viết chuyên luận về phép bù và cân bằng, đặt nền móng cho đại số; từ "algebra" bắt nguồn từ tên sách.

    Khoa học· Iraq
  2. Khoảng thập niên 830★★★★★

    Nhà Thông thái ở Baghdad

    Dưới thời khalip al-Ma'mun, Nhà Thông thái trở thành trung tâm dịch thuật và nghiên cứu, bảo tồn và phát triển tri thức Hy Lạp, Ba Tư và Ấn Độ.

    Khoa họcVăn hóa· Iraq

Thế kỷ XI

  1. Khoảng 1011 – Khoảng 1021★★★★★

    Ibn al-Haytham viết Sách Quang học

    Ibn al-Haytham soạn Sách Quang học, giải thích thị giác bằng ánh sáng đi vào mắt và đề cao phương pháp thực nghiệm.

    Khoa học· Ai Cập
  2. Khoảng 1025★★★★★

    Ibn Sina hoàn thành Y điển

    Ibn Sina (Avicenna) hoàn thành bộ Y điển, bách khoa y học được dùng làm giáo trình ở thế giới Hồi giáo và châu Âu trong nhiều thế kỷ.

    Khoa học· Iran
  3. 16/7/1054★★★★★

    Đại Ly giáo Đông – Tây

    Các đại diện của Giáo hoàng đặt sắc lệnh tuyệt thông lên bàn thờ nhà thờ Hagia Sophia, đánh dấu sự chia tách giữa Công giáo Rôma và Chính thống giáo Đông phương.

    Tôn giáo· Thổ Nhĩ Kỳ, Ý
  4. 26/8/1071★★★★★

    Trận Manzikert

    Người Seljuk đánh bại và bắt sống hoàng đế Đông La Mã Romanos IV, mở đường cho người Thổ định cư ở Anatolia.

    Chiến tranh· Thổ Nhĩ Kỳ
  5. 15/7/1099★★★★★

    Thập tự quân chiếm Jerusalem

    Cuộc Thập tự chinh thứ nhất chiếm được Jerusalem sau một cuộc vây hãm, kèm theo cuộc thảm sát dân cư trong thành.

    Chiến tranhTôn giáo· Israel, Palestine

Thế kỷ XII

  1. 1147 – 1149★★★★★

    Thập tự chinh thứ hai

    Được phát động sau khi Edessa thất thủ, cuộc thập tự chinh do vua Pháp Louis VII và vua Đức Konrad III dẫn đầu kết thúc thất bại trước Damascus.

    Chiến tranhTôn giáo· Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Đức
  2. 4/7/1187★★★★★

    Trận Hattin

    Saladin tiêu diệt quân đội Vương quốc Thập tự chinh Jerusalem gần Tiberias, làm sụp đổ phần lớn các thành trì của quân Thập tự.

    Chiến tranh· Israel
  3. 2/10/1187★★★★★

    Saladin chiếm lại Jerusalem

    Sau cuộc vây hãm ngắn, Saladin tiếp nhận Jerusalem, chấm dứt 88 năm cai trị của quân Thập tự và dẫn đến cuộc Thập tự chinh thứ ba.

    Chiến tranhTôn giáo· Israel, Palestine
  4. 1189 – 1192★★★★★

    Cuộc Thập tự chinh thứ ba

    Richard Tim Sư Tử và các vua châu Âu chiếm lại Acre nhưng không lấy được Jerusalem; Hiệp ước Jaffa với Saladin kết thúc chiến dịch.

    Chiến tranhTôn giáo· Israel, Palestine, Liban

Thế kỷ XIII

  1. 1250 – 1517★★★★★

    Thành lập Vương quốc Mamluk ở Ai Cập

    Các chiến binh nô lệ Mamluk lật đổ nhà Ayyubid và nắm quyền ở Ai Cập, cai trị Ai Cập và Syria trong hơn hai thế kỷ rưỡi.

    Triều đạiChính trị· Ai Cập, Syria
  2. 10/2/1258★★★★★

    Mông Cổ cướp phá Baghdad

    Quân Mông Cổ của Hulagu chiếm và tàn phá Baghdad, giết khalip al-Musta'sim và chấm dứt Nhà nước Hồi giáo Abbasid ở Baghdad.

    Chiến tranh· Iraq
Dòng thời gian · Dòng thời gian lịch sử thế giới