13/4/1919★★★★★
Thảm sát Jallianwala Bagh
Quân Anh dưới quyền Tướng Reginald Dyer nổ súng vào đám đông không vũ trang ở Amritsar, giết hàng trăm người và làm bùng lên phong trào chống thực dân.
Chính trị· Ấn Độ, Vương quốc Anh
Dòng thời gian
341 sự kiệnThế kỷ XX
- 4/5/1919★★★★★
Phong trào Ngũ Tứ
Sinh viên Bắc Kinh biểu tình phản đối các điều khoản về Sơn Đông ở Hòa hội Paris, khơi dậy phong trào văn hóa mới và chủ nghĩa dân tộc.
Chính trịVăn hóa· Trung Quốc - 28/6/1919★★★★★
Hòa ước Versailles
Hòa ước chính thức chấm dứt chiến tranh giữa Đức và phe Hiệp ước được ký tại Phòng Gương, buộc Đức chịu trách nhiệm chiến tranh, mất lãnh thổ và bồi thường nặng nề.
Hiệp ước· Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ, Ý - 18/8/1920★★★★★
Phụ nữ Mỹ giành quyền bầu cử
Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn, cấm phân biệt giới tính trong quyền bầu cử tại Hoa Kỳ.
Chính trị· Hoa Kỳ - 1921★★★★★
Cách mạng Mông Cổ 1921
Với sự hỗ trợ của Hồng quân Liên Xô, các nhà cách mạng Mông Cổ do Sükhbaatar dẫn đầu giành chính quyền, mở đường cho nhà nước xã hội chủ nghĩa.
Cách mạng· Mông Cổ, Nga - Tháng 7/1921★★★★★
Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất họp tại Thượng Hải, chính thức thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Chính trị· Trung Quốc - Tháng 1/1922★★★★★
Insulin lần đầu được dùng điều trị tiểu đường
Tại Toronto, insulin do nhóm của Frederick Banting chiết xuất được tiêm lần đầu cho một bệnh nhân tiểu đường, biến căn bệnh chết người thành bệnh có thể kiểm soát.
Khoa họcDịch bệnh· Canada - 28/10/1922★★★★★
Cuộc tuần hành vào Roma
Những người phát xít của Benito Mussolini tuần hành vào Roma; vua Vittorio Emanuele III bổ nhiệm Mussolini làm thủ tướng, mở đầu chế độ phát xít ở Ý.
Chính trị· Ý - 4/11/1922★★★★★
Phát hiện lăng mộ Tutankhamun
Nhà khảo cổ Howard Carter phát hiện lăng mộ gần như nguyên vẹn của pharaoh Tutankhamun ở Thung lũng các Vị vua, gây chấn động thế giới.
Văn hóaThám hiểm· Ai Cập - 6/12/1922★★★★★
Nhà nước Tự do Ireland ra đời
Theo Hiệp ước Anh – Ireland, Nhà nước Tự do Ireland được thành lập như một quốc gia tự trị trong Khối Thịnh vượng chung Anh.
Chính trị· Ireland, Vương quốc Anh - 30/12/1922★★★★★
Liên bang Xô viết được thành lập
Hiệp ước thành lập Liên Xô hợp nhất Nga, Ukraina, Belarus và Liên bang Ngoại Kavkaz thành Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết.
Chính trị· Nga, Ukraina, Belarus, Gruzia, Armenia, Azerbaijan - 1/9/1923★★★★★
Đại động đất Kantō
Trận động đất mạnh tàn phá Tokyo và Yokohama, kèm theo hỏa hoạn khiến hơn 100.000 người thiệt mạng.
Thảm họa· Nhật Bản - 29/10/1923★★★★★
Tuyên bố thành lập Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ
Đại Quốc dân Nghị viện tuyên bố thành lập Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, với Mustafa Kemal (Atatürk) là tổng thống đầu tiên.
Chính trịCách mạng· Thổ Nhĩ Kỳ - 21/1/1924★★★★★
Lenin qua đời
Vladimir Lenin, người sáng lập nhà nước Xô viết, qua đời sau nhiều lần đột quỵ, mở ra cuộc tranh giành quyền lực mà Stalin giành phần thắng.
MấtChính trị· Nga - 3/3/1924★★★★★
Thổ Nhĩ Kỳ bãi bỏ chế độ khalip
Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ bãi bỏ chức khalip, chấm dứt định chế đã tồn tại từ thời các khalip đầu tiên của Hồi giáo.
Chính trịTôn giáo· Thổ Nhĩ Kỳ - 12/3/1925★★★★★
Tôn Trung Sơn qua đời
Nhà cách mạng được tôn là 'Quốc phụ' của Trung Hoa Dân Quốc qua đời tại Bắc Kinh.
Mất· Trung Quốc, Đài Loan - 1926★★★★★
Đạo Cao Đài ra đời
Đạo Cao Đài, một tôn giáo hỗn dung, chính thức thành lập ở Nam Kỳ với Tòa Thánh đặt tại Tây Ninh.
Tôn giáo· Việt Nam - 1926★★★★★
Phan Châu Trinh qua đời
Nhà cải cách Phan Châu Trinh mất ở Sài Gòn; đám tang của ông trở thành cuộc biểu dương lòng yêu nước rộng khắp.
Mất· Việt Nam - 1926 – 1928★★★★★
Bắc phạt
Quân Quốc dân Cách mạng do Tưởng Giới Thạch chỉ huy tiến lên phía bắc, đánh bại các quân phiệt và thống nhất danh nghĩa Trung Hoa.
Chiến tranh· Trung Quốc - 26/1/1926★★★★★
Baird trình diễn truyền hình
John Logie Baird trình diễn hệ thống truyền hình cơ học truyền hình ảnh chuyển động trực tiếp tại London.
Công nghệ· Vương quốc Anh - 1927★★★★★
Thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng
Nguyễn Thái Học và các đồng chí lập Việt Nam Quốc dân Đảng ở Hà Nội nhằm giành độc lập bằng vũ lực.
Chính trị· Việt Nam - 20/5/1927 – 21/5/1927★★★★★
Lindbergh bay một mình qua Đại Tây Dương
Charles Lindbergh bay thẳng một mình từ New York đến Paris trên chiếc Spirit of St. Louis.
Công nghệThám hiểm· Hoa Kỳ, Pháp - 6/10/1927★★★★★
Ra mắt phim nói đầu tiên The Jazz Singer
The Jazz Singer, phim truyện dài đầu tiên có lời thoại đồng bộ, ra mắt tại New York và mở ra kỷ nguyên phim nói.
Văn hóaNghệ thuậtCông nghệ· Hoa Kỳ - 28/9/1928★★★★★
Fleming phát hiện penicillin
Alexander Fleming nhận thấy nấm mốc Penicillium tiêu diệt vi khuẩn, mở đường cho kỷ nguyên kháng sinh.
Khoa học· Vương quốc Anh - 1929★★★★★
Hubble chứng minh vũ trụ đang giãn nở
Edwin Hubble công bố mối quan hệ giữa khoảng cách và vận tốc lùi xa của các thiên hà, bằng chứng cho thấy vũ trụ đang giãn nở.
Khoa học· Hoa Kỳ - 15/1/1929★★★★★
Martin Luther King Jr. chào đời
Martin Luther King Jr., nhà lãnh đạo phong trào dân quyền Mỹ, sinh ra ở Atlanta, Georgia.
Sinh· Hoa Kỳ - 24/10/1929 – 29/10/1929★★★★★
Sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Phố Wall
Thị trường chứng khoán New York sụp đổ trong những ngày cuối tháng 10, mở đầu cuộc Đại suy thoái lan ra toàn thế giới.
Kinh tế· Hoa Kỳ - 3/2/1930★★★★★
Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do Nguyễn Ái Quốc chủ trì tại Hồng Kông thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chính trị· Việt Nam, Hồng Kông - 10/2/1930★★★★★
Khởi nghĩa Yên Bái
Lính Việt trong quân đội thuộc địa do Việt Nam Quốc dân Đảng tổ chức nổi dậy ở Yên Bái; cuộc khởi nghĩa thất bại và Nguyễn Thái Học bị xử tử.
Chiến tranhCách mạng· Việt Nam, Pháp - 18/2/1930★★★★★
Phát hiện Sao Diêm Vương
Clyde Tombaugh phát hiện Sao Diêm Vương tại Đài thiên văn Lowell; năm 2006 nó được xếp lại thành hành tinh lùn.
Khoa học· Hoa Kỳ - 12/3/1930 – 6/4/1930★★★★★
Cuộc tuần hành muối của Gandhi
Gandhi dẫn đầu cuộc tuần hành bất bạo động đến Dandi để tự làm muối, phản đối thuế muối của Anh và khởi đầu phong trào bất tuân dân sự.
Chính trịCách mạng· Ấn Độ - 13/7/1930 – 30/7/1930★★★★★
Giải vô địch bóng đá thế giới đầu tiên
World Cup đầu tiên diễn ra tại Uruguay; đội chủ nhà giành chức vô địch sau khi thắng Argentina 4–2 trong trận chung kết.
Văn hóa· Uruguay - 2/11/1930★★★★★
Haile Selassie đăng quang hoàng đế Ethiopia
Ras Tafari Makonnen đăng quang hoàng đế Ethiopia với tôn hiệu Haile Selassie I, trị vì đến năm 1974 và trở thành biểu tượng của nền độc lập châu Phi.
Triều đạiChính trị· Ethiopia - 18/9/1931★★★★★
Sự biến Phụng Thiên (Mukden)
Quân Quan Đông Nhật Bản dàn dựng vụ nổ đường sắt gần Phụng Thiên làm cớ chiếm Mãn Châu.
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản - 24/6/1932★★★★★
Cách mạng Xiêm năm 1932
Đảng Nhân dân (Khana Ratsadon) đảo chính không đổ máu, chuyển Xiêm từ quân chủ chuyên chế sang quân chủ lập hiến.
Cách mạngChính trị· Thái Lan - 23/9/1932★★★★★
Thành lập Vương quốc Ả Rập Xê Út
Ibn Saud hợp nhất các vùng Hejaz và Nejd thành Vương quốc Ả Rập Xê Út.
Chính trị· Ả Rập Xê Út - 30/1/1933★★★★★
Hitler được bổ nhiệm làm Thủ tướng Đức
Tổng thống Paul von Hindenburg bổ nhiệm Adolf Hitler làm Thủ tướng; Đảng Quốc xã nhanh chóng xóa bỏ nền dân chủ Weimar và thiết lập chế độ độc tài.
Chính trị· Đức - 4/3/1933★★★★★
Franklin D. Roosevelt nhậm chức và khởi xướng Chính sách Kinh tế Mới
Franklin D. Roosevelt nhậm chức tổng thống và triển khai Chính sách Kinh tế Mới (New Deal) nhằm đối phó với cuộc Đại suy thoái.
Chính trịKinh tế· Hoa Kỳ - 1934 – 1935★★★★★
Vạn lý Trường chinh
Hồng quân Trung Quốc rút lui hàng nghìn kilômét trước quân Quốc dân Đảng; trong cuộc hành quân, Mao Trạch Đông nổi lên làm lãnh đạo.
Chiến tranhChính trị· Trung Quốc - 17/7/1936 – 1/4/1939★★★★★
Nội chiến Tây Ban Nha
Phe Quốc gia do Francisco Franco lãnh đạo chiến đấu chống phe Cộng hòa; thắng lợi của Franco dẫn tới chế độ độc tài kéo dài đến năm 1975.
Chiến tranh· Tây Ban Nha - 1937★★★★★
Picasso vẽ bức Guernica
Pablo Picasso hoàn thành bức Guernica, phản ứng trước vụ ném bom thị trấn Guernica trong Nội chiến Tây Ban Nha, trở thành biểu tượng phản chiến.
Nghệ thuật· Pháp, Tây Ban Nha - 26/4/1937★★★★★
Vụ ném bom Guernica
Không quân Đức và Ý ủng hộ phe Quốc gia ném bom thị trấn Guernica xứ Basque; sự kiện được Picasso khắc họa trong bức tranh nổi tiếng cùng tên.
Chiến tranhThảm họa· Tây Ban Nha, Đức, Ý - 7/7/1937★★★★★
Sự biến Lư Câu Kiều
Xung đột giữa quân Nhật và quân Trung Hoa gần Bắc Kinh mở đầu cuộc Chiến tranh Trung – Nhật toàn diện (1937–1945).
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản - 13/12/1937 – 1938★★★★★
Thảm sát Nam Kinh
Sau khi chiếm Nam Kinh, quân đội Nhật Bản sát hại hàng loạt tù binh và thường dân Trung Hoa trong nhiều tuần.
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản - 30/9/1938★★★★★
Hiệp định München
Anh, Pháp, Ý và Đức đồng ý để Đức sáp nhập vùng Sudetenland của Tiệp Khắc, đỉnh điểm của chính sách nhân nhượng đối với Hitler.
Hiệp ướcChính trị· Đức, Vương quốc Anh, Pháp, Ý, Séc - 9/11/1938 – 10/11/1938★★★★★
Đêm thủy tinh vỡ (Kristallnacht)
Cuộc tấn công bạo lực có tổ chức nhằm vào người Do Thái trên khắp nước Đức và Áo; hàng nghìn cửa hàng, nhà thờ Do Thái bị phá hủy và khoảng 30.000 người bị bắt.
Chính trịTôn giáo· Đức, Áo - Tháng 12/1938★★★★★
Phát hiện phản ứng phân hạch hạt nhân
Otto Hahn và Fritz Strassmann phát hiện sự phân hạch hạt nhân urani; Lise Meitner và Otto Frisch giải thích hiện tượng này ngay sau đó.
Khoa học· Đức - Tháng 5/1939 – Tháng 9/1939★★★★★
Trận Khalkhin Gol
Quân Liên Xô và Mông Cổ do Zhukov chỉ huy đánh bại quân Nhật ở biên giới Mông Cổ – Mãn Châu.
Chiến tranh· Mông Cổ, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc - 23/8/1939★★★★★
Hiệp ước Molotov – Ribbentrop
Đức Quốc xã và Liên Xô ký hiệp ước không xâm phạm lẫn nhau, kèm nghị định thư bí mật phân chia Đông Âu thành các vùng ảnh hưởng.
Hiệp ước· Đức, Nga, Ba Lan, Estonia, Latvia, Litva, Phần Lan - 1/9/1939 – 2/9/1945★★★★★
Chiến tranh thế giới thứ hai
Đức xâm lược Ba Lan, mở đầu cuộc chiến tàn khốc nhất lịch sử loài người, kết thúc khi Nhật Bản ký văn kiện đầu hàng ngày 2/9/1945.
Chiến tranh· Đức, Ba Lan, Vương quốc Anh, Pháp, Nga, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc