Buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương
Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, ước tính khoảng 12,5 triệu người châu Phi bị bắt làm nô lệ và chở sang châu Mỹ, gây hậu quả sâu sắc cho cả châu Phi lẫn châu Mỹ.
Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, ước tính khoảng 12,5 triệu người châu Phi bị bắt làm nô lệ và chở sang châu Mỹ, gây hậu quả sâu sắc cho cả châu Phi lẫn châu Mỹ.
Mạc phủ trục xuất người Bồ Đào Nha và hạn chế gần như toàn bộ giao thương với nước ngoài, chỉ cho người Hà Lan và Trung Hoa buôn bán ở Nagasaki.
Những người nô lệ ở thuộc địa Saint-Domingue của Pháp nổi dậy, mở đầu cuộc cách mạng nô lệ thành công duy nhất trong lịch sử.
Quân Pháp do Napoléon Bonaparte chỉ huy chiếm Ai Cập nhưng cuối cùng phải rút lui; cuộc viễn chinh khơi dậy làn sóng nghiên cứu Ai Cập học ở châu Âu.
Ranjit Singh chiếm Lahore và thống nhất các liên minh Sikh thành một đế quốc ở vùng Punjab.
Nguyễn Ánh đánh bại nhà Tây Sơn, lên ngôi lấy niên hiệu Gia Long và lập ra triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam.
Toussaint Louverture, nhà lãnh đạo Cách mạng Haiti, qua đời khi bị giam tại pháo đài Fort de Joux ở Pháp.
Hoa Kỳ mua vùng lãnh thổ Louisiana rộng lớn từ Pháp, gần như tăng gấp đôi diện tích đất nước.
Vua Gia Long đặt quốc hiệu là Việt Nam sau khi được nhà Thanh chấp thuận.
Học giả Hồi giáo Usman dan Fodio phát động thánh chiến chống các tiểu quốc Hausa, lập nên Vương quốc Hồi giáo Sokoto, một trong những nhà nước lớn nhất châu Phi thế kỷ 19.
Jean-Jacques Dessalines tuyên bố nền độc lập của Haiti, quốc gia độc lập thứ hai ở châu Mỹ và là nước cộng hòa đầu tiên do người từng là nô lệ lập nên.
Meriwether Lewis và William Clark dẫn đoàn thám hiểm vượt qua miền Tây nước Mỹ đến bờ Thái Bình Dương rồi trở về.
Napoléon tự đội vương miện tại Nhà thờ Đức Bà Paris với sự hiện diện của Giáo hoàng Piô VII, chính thức hóa Đệ nhất Đế chế Pháp.
Muhammad Ali trở thành thống đốc Ai Cập dưới danh nghĩa Ottoman, tiến hành hiện đại hóa và lập nên vương triều cai trị đến năm 1952.
Hạm đội Anh do Đô đốc Nelson chỉ huy đánh bại hạm đội liên hợp Pháp – Tây Ban Nha, bảo đảm ưu thế hải quân của Anh; Nelson tử trận.
Napoléon đánh bại liên quân Nga – Áo trong "trận chiến ba hoàng đế", một trong những chiến thắng nổi tiếng nhất của ông.
Dưới sức ép của Napoléon, Hoàng đế Franz II thoái vị và tuyên bố giải thể Đế quốc La Mã Thần thánh sau khoảng một nghìn năm tồn tại.
Abraham Lincoln, tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ, người lãnh đạo đất nước qua Nội chiến, sinh ra ở Kentucky.
Nguyễn Du viết Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều), truyện thơ lục bát 3.254 câu, được coi là kiệt tác của văn học Việt Nam. Niên đại sáng tác chính xác chưa xác định.
Linh mục Miguel Hidalgo y Costilla kêu gọi dân chúng ở Dolores nổi dậy chống chính quyền Tây Ban Nha, mở đầu cuộc chiến giành độc lập của Mexico.
Hoa Kỳ tuyên chiến với Anh; cuộc chiến diễn ra ở Bắc Mỹ và trên biển, kết thúc bằng Hiệp ước Ghent mà không thay đổi biên giới.
Đại quân của Napoléon vượt sông Neman tiến vào Nga và chiếm Moskva, nhưng phải rút lui trong mùa đông với tổn thất thảm khốc.
Trận đánh đẫm máu nhất trong cuộc xâm lược Nga của Napoléon diễn ra gần Moskva; quân Nga rút lui, để Pháp tiến vào Moskva một tuần sau đó.
Các cường quốc châu Âu họp tại Viên để tái lập trật tự sau các cuộc chiến tranh Napoléon, vạch lại bản đồ châu Âu và thiết lập thế cân bằng quyền lực.
Vụ phun trào núi lửa mạnh nhất trong lịch sử ghi chép xảy ra trên đảo Sumbawa, gây ra "năm không có mùa hè" 1816 trên toàn cầu.
Liên quân Anh và Phổ đánh bại Napoléon Bonaparte, chấm dứt thời kỳ Một trăm ngày và các cuộc chiến tranh Napoléon.
Shaka lên làm vua người Zulu, cải tổ quân đội và biến vương quốc Zulu thành cường quốc lớn nhất miền nam châu Phi, gắn với thời kỳ biến động Mfecane.
Đại hội Tucumán tuyên bố các tỉnh Liên hiệp Río de la Plata độc lập khỏi Tây Ban Nha.
Karl Marx, nhà triết học và nhà lý luận kinh tế, chính trị có ảnh hưởng sâu rộng, sinh ra tại Trier thuộc Phổ.
Stamford Raffles ký hiệp ước lập thương điếm của Công ty Đông Ấn Anh ở Singapore, khởi đầu sự phát triển của thành phố cảng hiện đại.
Quân của Simón Bolívar đánh bại quân Tây Ban Nha tại Boyacá, mở đường giải phóng Tân Granada (Colombia ngày nay).
Vua Gia Long, người sáng lập nhà Nguyễn, qua đời; con là Minh Mạng kế vị và tiếp tục củng cố nhà nước tập quyền.
Đại thi hào Nguyễn Du qua đời ở Huế.
Người Hy Lạp nổi dậy chống Đế quốc Ottoman; với sự can thiệp của Anh, Pháp và Nga, Hy Lạp giành được độc lập.
Napoléon Bonaparte qua đời khi đang bị lưu đày trên đảo Saint Helena ở Nam Đại Tây Dương.
Quân đội Ba Bảo đảm tiến vào Thành phố Mexico, kết thúc hơn một thập kỷ chiến tranh và ba thế kỷ cai trị của Tây Ban Nha.
Dựa vào phiến đá Rosetta, Jean-François Champollion công bố cách giải mã chữ tượng hình Ai Cập cổ đại.
Hoàng tử nhiếp chính Pedro tuyên bố Brasil độc lập khỏi Bồ Đào Nha bên bờ suối Ipiranga, sau đó lên ngôi hoàng đế Pedro I.
Tổng thống James Monroe tuyên bố Hoa Kỳ sẽ phản đối mọi hành động can thiệp hay thực dân hóa mới của các cường quốc châu Âu ở châu Mỹ.
Anh và Hà Lan phân chia phạm vi ảnh hưởng ở quần đảo Mã Lai, tạo nên ranh giới gần với biên giới Malaysia – Indonesia ngày nay.
Anh đánh bại nhà Konbaung, buộc Miến Điện nhượng Assam, Manipur, Arakan và Tenasserim theo Hiệp ước Yandabo.
Giao hưởng số 9 của Ludwig van Beethoven, với chương kết là khúc hợp xướng Hoan ca, được công diễn lần đầu tại Viên.
Quân độc lập do Antonio José de Sucre chỉ huy đánh bại quân Tây Ban Nha ở Peru, về cơ bản chấm dứt ách cai trị của Tây Ban Nha ở Nam Mỹ.
Hoàng tử Diponegoro lãnh đạo cuộc khởi nghĩa lớn chống thực dân Hà Lan ở miền Trung Java; cuộc chiến kết thúc khi ông bị bắt.
Tuyến đường sắt công cộng đầu tiên dùng đầu máy hơi nước khai trương ở Anh, mở ra kỷ nguyên đường sắt.
Nhà soạn nhạc Ludwig van Beethoven qua đời tại Viên.
Vua Shaka của người Zulu bị các người anh em cùng cha khác mẹ là Dingane và Mhlangana ám sát; Dingane kế vị ngai vàng.
Tổng thống Andrew Jackson ký đạo luật cho phép cưỡng ép di dời các dân tộc bản địa sang phía tây sông Mississippi, dẫn tới "Con đường nước mắt".
Ba ngày khởi nghĩa ở Paris lật đổ vua Charles X; Louis-Philippe lên ngôi, mở đầu chế độ Quân chủ tháng Bảy.
Simón Bolívar, "Người Giải phóng" của nhiều nước Nam Mỹ, qua đời tại Santa Marta, Colombia.