7/11/1867★★★★★
Marie Curie ra đời
Marie Skłodowska-Curie, người đầu tiên đoạt hai giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học khác nhau, sinh ra tại Warszawa.
SinhKhoa học· Ba Lan
Dòng thời gian
160 sự kiệnThế kỷ XIX
- 3/1/1868★★★★★
Minh Trị Duy tân
Quyền lực được trao trả cho Thiên hoàng Minh Trị, chấm dứt thời Mạc phủ và mở ra thời kỳ hiện đại hóa nhanh chóng của Nhật Bản.
Chính trịCách mạng· Nhật Bản - 1869★★★★★
Mendeleev công bố bảng tuần hoàn
Dmitri Mendeleev sắp xếp các nguyên tố hóa học theo khối lượng nguyên tử và tính chất, dự đoán cả những nguyên tố chưa được phát hiện.
Khoa học· Nga - 10/5/1869★★★★★
Hoàn thành tuyến đường sắt xuyên lục địa đầu tiên
Chiếc đinh vàng được đóng tại Promontory Summit, Utah, nối liền tuyến đường sắt xuyên lục địa đầu tiên của Hoa Kỳ.
Công nghệKinh tế· Hoa Kỳ - 2/10/1869★★★★★
Mahatma Gandhi chào đời
Mohandas Karamchand Gandhi sinh ra ở Porbandar; ông trở thành lãnh tụ phong trào độc lập Ấn Độ bằng đấu tranh bất bạo động.
Sinh· Ấn Độ - 17/11/1869★★★★★
Khánh thành kênh đào Suez
Kênh đào Suez nối Địa Trung Hải với Biển Đỏ được khánh thành, rút ngắn đáng kể đường biển giữa châu Âu và châu Á.
Công nghệKinh tế· Ai Cập - 22/4/1870★★★★★
Vladimir Lenin chào đời
Vladimir Ilyich Ulyanov, sau này được biết đến với tên Lenin, lãnh tụ Cách mạng Tháng Mười, sinh ra tại Simbirsk.
Sinh· Nga - 19/7/1870 – 10/5/1871★★★★★
Chiến tranh Pháp – Phổ
Phổ và các bang Đức đánh bại Pháp, khiến Đệ nhị Đế chế Pháp sụp đổ và mở đường cho sự thống nhất nước Đức.
Chiến tranh· Pháp, Đức - 20/9/1870★★★★★
Quân Ý chiếm Roma
Quân đội Vương quốc Ý tiến vào Roma, chấm dứt Lãnh địa Giáo hoàng; Roma sau đó trở thành thủ đô của nước Ý thống nhất.
Chiến tranhChính trị· Ý, Vatican - 18/1/1871★★★★★
Đế quốc Đức được tuyên bố thành lập
Vua Phổ Wilhelm I được tuyên bố là Hoàng đế Đức tại Phòng Gương của Cung điện Versailles, hoàn tất công cuộc thống nhất nước Đức do Bismarck dẫn dắt.
Chính trị· Đức, Pháp - 18/3/1871 – 28/5/1871★★★★★
Công xã Paris
Chính quyền cách mạng nắm quyền ở Paris trong hơn hai tháng trước khi bị quân đội chính phủ đàn áp đẫm máu trong "Tuần lễ đẫm máu".
Cách mạng· Pháp - 30/11/1874★★★★★
Winston Churchill chào đời
Winston Churchill, thủ tướng Anh trong Chiến tranh thế giới thứ hai, sinh ra tại cung điện Blenheim.
Sinh· Vương quốc Anh - 1876★★★★★
Hiệp ước Giang Hoa
Dưới áp lực quân sự, Triều Tiên ký hiệp ước bất bình đẳng mở cửa các cảng cho Nhật Bản.
Hiệp ước· Hàn Quốc, Nhật Bản - 10/3/1876★★★★★
Cuộc gọi điện thoại đầu tiên của Bell
Ba ngày sau khi được cấp bằng sáng chế, Alexander Graham Bell thực hiện thành công cuộc gọi điện thoại đầu tiên tới trợ lý Thomas Watson.
Công nghệ· Hoa Kỳ - 25/6/1876 – 26/6/1876★★★★★
Trận Little Bighorn
Liên quân Lakota, Bắc Cheyenne và Arapaho đánh bại Trung đoàn Kỵ binh số 7 của Hoa Kỳ do George Armstrong Custer chỉ huy.
Chiến tranh· Hoa Kỳ - Tháng 6/1878 – Tháng 7/1878★★★★★
Hội nghị Berlin năm 1878
Các cường quốc châu Âu sắp xếp lại vùng Balkan sau Chiến tranh Nga – Thổ Nhĩ Kỳ, công nhận độc lập của Serbia, Montenegro và Romania.
Hiệp ướcChính trị· Đức, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh, Áo, Serbia, Romania, Montenegro, Bulgaria - 18/12/1878★★★★★
Iosif Stalin chào đời
Iosif Dzhugashvili, sau này được biết đến với tên Stalin, nhà lãnh đạo Liên Xô, sinh ra tại Gori, Gruzia.
Sinh· Gruzia - 1879★★★★★
Edison thử nghiệm thành công bóng đèn sợi đốt
Phòng thí nghiệm của Thomas Edison ở Menlo Park chế tạo bóng đèn sợi đốt bằng carbon có tuổi thọ đủ dài để dùng trong thực tế.
Công nghệ· Hoa Kỳ - 1879 – 1884★★★★★
Chiến tranh Thái Bình Dương (Nam Mỹ)
Chile đánh bại Peru và Bolivia trong cuộc chiến giành vùng sa mạc giàu khoáng sản Atacama; Bolivia mất đường ra biển.
Chiến tranh· Chile, Peru, Bolivia - 22/1/1879★★★★★
Trận Isandlwana
Trong Chiến tranh Anh – Zulu, quân Zulu đánh bại một đạo quân Anh ở Isandlwana, một trong những thất bại nặng nề nhất của quân đội Anh trước một lực lượng bản địa.
Chiến tranh· Nam Phi, Vương quốc Anh - 14/3/1879★★★★★
Albert Einstein ra đời
Nhà vật lý Albert Einstein, cha đẻ của thuyết tương đối, sinh ra tại Ulm, Đức.
SinhKhoa học· Đức - 16/12/1880 – 23/3/1881★★★★★
Chiến tranh Boer lần thứ nhất
Người Boer ở Transvaal nổi dậy chống sự sáp nhập của Anh và giành lại quyền tự trị sau chiến thắng ở trận Majuba Hill.
Chiến tranh· Nam Phi, Vương quốc Anh - 13/3/1881★★★★★
Sa hoàng Aleksandr II bị ám sát
Sa hoàng Aleksandr II bị các thành viên tổ chức cách mạng Narodnaya Volya ám sát bằng bom tại Sankt-Peterburg.
Chính trịMất· Nga - 24/3/1882★★★★★
Robert Koch phát hiện vi khuẩn lao
Robert Koch công bố tại Berlin việc phát hiện trực khuẩn gây bệnh lao, củng cố thuyết vi trùng gây bệnh.
Khoa họcDịch bệnh· Đức - 14/3/1883★★★★★
Karl Marx qua đời
Karl Marx qua đời tại London, nơi ông sống lưu vong và viết bộ "Tư bản".
Mất· Vương quốc Anh, Đức - 27/8/1883★★★★★
Núi lửa Krakatoa phun trào
Vụ phun trào dữ dội của Krakatoa ở eo biển Sunda gây sóng thần làm hơn 36.000 người thiệt mạng; tiếng nổ được nghe thấy cách xa hàng nghìn kilômét.
Thảm họa· Indonesia - 6/6/1884★★★★★
Hòa ước Giáp Thân (Patenôtre)
Hòa ước đặt Bắc Kỳ và Trung Kỳ dưới chế độ bảo hộ của Pháp.
Hiệp ước· Việt Nam, Pháp - 15/11/1884 – 26/2/1885★★★★★
Hội nghị Berlin về châu Phi
Các cường quốc châu Âu họp tại Berlin để đặt ra quy tắc chiếm hữu thuộc địa ở châu Phi, thúc đẩy cuộc "tranh giành châu Phi" mà không có đại diện người châu Phi tham dự.
Chính trịHiệp ước· Đức, Vương quốc Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, Bỉ - 1885 – 1908★★★★★
Nhà nước Tự do Congo của vua Leopold II
Vua Bỉ Leopold II cai trị Congo như lãnh địa riêng; chế độ lao động cưỡng bức để khai thác cao su gây ra cái chết của rất nhiều người, cho đến khi Bỉ tiếp quản vùng đất năm 1908.
Chính trịKinh tế· CHDC Congo, Bỉ - 1885★★★★★
Chiến tranh Anh – Miến lần thứ ba
Anh chiếm Mandalay và phế truất vua Thibaw, chấm dứt nhà Konbaung và sáp nhập toàn bộ Miến Điện vào Ấn Độ thuộc Anh.
Chiến tranhChính trị· Myanmar, Vương quốc Anh - Tháng 7/1885 – 1896★★★★★
Phong trào Cần Vương
Sau cuộc tấn công thất bại vào quân Pháp ở Huế, vua Hàm Nghi xuất bôn và ban chiếu Cần Vương kêu gọi kháng Pháp.
Chiến tranhCách mạng· Việt Nam, Pháp - 6/7/1885★★★★★
Pasteur tiêm vắc-xin dại cho người
Louis Pasteur dùng vắc-xin phòng dại cho cậu bé Joseph Meister bị chó dại cắn; cậu bé sống sót.
Khoa họcDịch bệnh· Pháp - 28/12/1885★★★★★
Đảng Quốc đại Ấn Độ được thành lập
Đảng Quốc đại Ấn Độ họp phiên đầu tiên ở Bombay; tổ chức này về sau lãnh đạo phong trào giành độc lập.
Chính trị· Ấn Độ - 29/1/1886★★★★★
Karl Benz được cấp bằng sáng chế ô tô
Karl Benz được cấp bằng sáng chế cho Benz Patent-Motorwagen, thường được coi là chiếc ô tô chạy bằng động cơ đốt trong đầu tiên.
Công nghệ· Đức - Tháng 10/1887★★★★★
Thành lập Liên bang Đông Dương
Pháp lập Liên bang Đông Dương gồm Nam Kỳ, Trung Kỳ, Bắc Kỳ và Campuchia; Lào được sáp nhập năm 1893.
Chính trị· Việt Nam, Campuchia, Lào, Pháp - 13/5/1888★★★★★
Brasil bãi bỏ chế độ nô lệ (Luật Vàng)
Công chúa Isabel ký Luật Vàng (Lei Áurea), bãi bỏ chế độ nô lệ ở Brasil, quốc gia cuối cùng ở châu Mỹ làm điều này.
Chính trị· Brazil - 11/2/1889★★★★★
Hiến pháp Minh Trị được ban hành
Thiên hoàng Minh Trị ban hành hiến pháp đầu tiên của Nhật Bản, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến với nghị viện.
Chính trị· Nhật Bản - 20/4/1889★★★★★
Adolf Hitler chào đời
Adolf Hitler, sau này là lãnh tụ của Đức Quốc Xã, sinh ra tại Braunau am Inn, Áo.
Sinh· Áo - 15/11/1889★★★★★
Brasil tuyên bố thành lập nền cộng hòa
Một cuộc đảo chính quân sự lật đổ hoàng đế Pedro II, chấm dứt Đế quốc Brasil và thiết lập nền cộng hòa.
Chính trịCách mạng· Brazil - 19/5/1890★★★★★
Hồ Chí Minh ra đời
Nguyễn Sinh Cung, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, sinh tại Nghệ An.
Sinh· Việt Nam - 29/7/1890★★★★★
Vincent van Gogh qua đời
Họa sĩ hậu ấn tượng Vincent van Gogh qua đời ở Auvers-sur-Oise, Pháp, khi tài năng của ông còn ít được công nhận.
MấtNghệ thuật· Pháp, Hà Lan - 29/12/1890★★★★★
Vụ thảm sát Wounded Knee
Quân đội Hoa Kỳ giết hàng trăm người Lakota, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em, tại Wounded Knee, Nam Dakota.
Chiến tranh· Hoa Kỳ - 19/9/1893★★★★★
New Zealand trao quyền bầu cử cho phụ nữ
New Zealand trở thành quốc gia tự quản đầu tiên trên thế giới trao cho phụ nữ quyền bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử nghị viện.
Chính trị· New Zealand - 1894 – 1895★★★★★
Khởi nghĩa nông dân Đông Học
Nông dân theo đạo Đông Học nổi dậy chống tham nhũng và ảnh hưởng nước ngoài; sự can thiệp của nhà Thanh và Nhật Bản dẫn tới chiến tranh Thanh – Nhật.
Cách mạngChiến tranh· Hàn Quốc - 1894 – 1895★★★★★
Chiến tranh Thanh – Nhật
Nhật Bản đánh bại nhà Thanh trong cuộc chiến giành ảnh hưởng tại Triều Tiên, khẳng định vị thế cường quốc mới ở châu Á.
Chiến tranh· Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc - 1895★★★★★
Phan Đình Phùng mất, khởi nghĩa Hương Khê tan rã
Lãnh tụ khởi nghĩa Hương Khê Phan Đình Phùng qua đời, đánh dấu sự kết thúc của phong trào Cần Vương.
MấtChiến tranh· Việt Nam - 17/4/1895★★★★★
Hiệp ước Shimonoseki
Nhà Thanh nhượng Đài Loan và quần đảo Bành Hồ cho Nhật Bản và công nhận Triều Tiên độc lập.
Hiệp ước· Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc - 8/11/1895★★★★★
Röntgen phát hiện tia X
Wilhelm Röntgen phát hiện tia X ở Würzburg, mở ra kỷ nguyên chẩn đoán hình ảnh y học.
Khoa học· Đức - 28/12/1895★★★★★
Buổi chiếu phim công cộng đầu tiên của anh em Lumière
Anh em Lumière tổ chức buổi chiếu phim có bán vé tại Grand Café ở Paris, thường được coi là sự ra đời của điện ảnh.
Văn hóaCông nghệNghệ thuật· Pháp - 1/3/1896★★★★★
Trận Adwa
Quân Ethiopia của hoàng đế Menelik II đánh bại quân xâm lược Ý ở Adwa, bảo vệ nền độc lập của Ethiopia trong thời kỳ châu Âu xâu xé châu Phi.
Chiến tranh· Ethiopia, Ý