1816★★★★★
Shaka trở thành vua người Zulu
Shaka lên làm vua người Zulu, cải tổ quân đội và biến vương quốc Zulu thành cường quốc lớn nhất miền nam châu Phi, gắn với thời kỳ biến động Mfecane.
Triều đạiChiến tranh· Nam Phi
Shaka lên làm vua người Zulu, cải tổ quân đội và biến vương quốc Zulu thành cường quốc lớn nhất miền nam châu Phi, gắn với thời kỳ biến động Mfecane.
Trong cuộc Đại di cư (Great Trek), một nhóm người Voortrekker đánh bại quân Zulu của vua Dingane bên sông Ncome ở Natal.
Trong Chiến tranh Anh – Zulu, quân Zulu đánh bại một đạo quân Anh ở Isandlwana, một trong những thất bại nặng nề nhất của quân đội Anh trước một lực lượng bản địa.
Người Boer ở Transvaal nổi dậy chống sự sáp nhập của Anh và giành lại quyền tự trị sau chiến thắng ở trận Majuba Hill.
Đế quốc Anh chiến đấu với hai nước cộng hòa Boer là Transvaal và Orange Free State; chiến tranh kết thúc bằng Hòa ước Vereeniging, và hàng chục nghìn thường dân chết trong các trại tập trung.